ඇල්මෙන් අකුරු උගනිමු ඉදිරි වැඩ තකා
දෙපා සරසන්නට මිරිවැඩි සගලක් හෝ නොමැතිව කීලත්සා තක්සලාවට ඇවිද එන්නේ ශිල්ප ඉගෙන දක්වන්නට ඇති උන්දුව නිසාය. අප්පා අමාරුවෙන් ගැට ගහගන්නා ජීවිතයට සවියක් වන්නට ඇගේ පුංචි සිතට ඕනෑ වී තිබේ. එබැවින් ශිල්පය මැනවින් හදාරන්නට කීලත්සාට ඇති උන්දුව අති මහත්ය.
‘‘ මම කවදා හරි වෛද්යවරියක් වෙන්න ආසයි’’ ඇය බලාපොරොත්තු පිරුණු හඩින් සේ පැවසුවාය. නව හැවිරිදි කීලත්සා ජෙගනාදන් පෙරිය පිල්ලූමලෙයි රෝමානු කතෝලික දෙමළ විද්යාලයේ හතර වසරේ ඉගෙනුම ලබන්නීය. උපන්දා සිටම සැප සම්පතින් පිරුණු ලොවක් ඇයට හිමි වූයේ නැත. ඇය මෙලොව එළිය දුටුවේද ශාපලත් යුද්ධයක් පවතින නිමේෂයකය. සමගි සම්පන්න සාමකාමී වටපිටාවක් වෙනුවට ඇය අත්වින්දේ බෝම්බ වෙඩි හඩින් එකිනෙකා විනාශ කරගන්න වටපිටාවකි. එහෙත් දැන් ඒ දුෂ්කර අවදිය නිමා වී තිබේ.
‘‘ මගේ පවුලේ හතර දෙනෙක් ඉන්නවා. අප්පා කැලේට ගිහින් දර කපලා තමයි සල්ලි හොයා ගන්නෙ.’’ අප්පාගේ ඉපැයීම් ජීවත් වන්නට කිසිසේත් ප්රමාණවත් නොවන බව කීලත්සා වටහා ගෙන සිටින්නීය.
කීලත්සාට පමණක් නොව පිල්ලූමලෙයි රෝමානු කතෝලික ප්රාථමික විද්යාලයේ ඉගෙනුම ලබන බොහෝ සිසුන්ගේ ජීවිතය එතරම් සැපවත් එකක් නොවේ. මඩකලපුවේ මාධ්ය සංචාරයක නිරත වූ අපි මේ පාසලට ගොඩවැදුණේ ඔවුන්ගේ තොරතුරු දැන ගැනීමේ අටියෙනි.
‘‘මේ දරුවන්ගේ දෙමව්පියො ගොඩක් දුප්පත්. ඒ නිසා දරුවන්ව පාසල් එවන්න ලොකු උවමනාවක් නැහැ.’’ විදුහලේ ගුරුවරියක වූ තිස්පස් හැවිරිදි ඉන්දුමතී ප්රභාකරන් පැවසුවාය. සිසුන් 45 දෙනෙකුගෙන් යුත් මේ ප්රාථමික විදුහලට එදින පැමිණ සිටියේ සිසුන් විස්සකටත් අවම සංඛ්යාවකි. සිසුන් පාසල් නොඑන දිනවලට සිය දෙමාපියන් සමග කැලේ ගොස් දර කැපීම, හේන්වල වැඩ කිරීම ආදිය සිදු කරන බව ඉන්දුමතී පැවසුවාය.
මඩකලපුව, පිල්ලූමලෙයි ග්රාම නිලධාරී වසමට අයත් මෙම ප්රාථමික පාසල විවිධ දුෂ්කරතා මධ්යයේ සිය සේවය ලබා දෙයි. විදුහලේ කොටසක් මේ වන විටත් වල් අලි ප්රහාරයකින් හානියට පත්ව තිබේ. එහෙත් පුංචි මල් කැකුථ වන් මේ සිසුන් ඇල්මෙන් අකුරු උගනින්නට එන්නේ මේ පාසලටය.
‘‘මට කවදා හරි ගුරුවරියක් වෙන්න ආසයි’’ එක වසරේ ඉගෙනුම ලබන ජෙගනාදන් සමීරා පවසන්නීය. පවුලේ එකම දරුවා වූ ඇය පාසල් එන්නට මහත් උනන්දුවක් දක්වන්නීය. අම්මාත් අප්පාත් ගොවිතැන් කොට ජීවත් වන බව ඇය පැවසුවාය.
‘‘මගේ යාථවත් ගුරිවරියක් වෙන්න ආසයිලූ.’’ සමීරා සිය මිතුරිය වූ ප්රසානිගේ අතින් අල්ලා අපට පැවසූයේ අහිංසකවය.
‘‘මේ සිසුන්ට ඉගෙන ගන්න මෙහෙ පහසුකම් නැහැ. ඒ අයගේ ආර්ථිකය සවිමත් නැහැ. ඒත් කළා අංශයෙන් එහෙම ගොඩක් දක්ෂකම් තියෙන දරුවො ඉන්නවා. ඒ අයට ඒ දක්ෂකම් පිටට පෙන්වන්න අවස්ථාව නැහැ.’’ ඉන්දුමතී පවසන්නීය.
එය සැබෑවකි. ඔවුහු පාසල් බිමේ අප ඉදිරියේ ගැයූහ. අත්වැල් පටලා රග දැක්වූහ. කැලේ පිපෙන මල් කෑලේට පර වන්නට නොදී ඔවුන්ට පෙළහර පාන්නට ඉඩ දෙන්නේ නම් වඩාත් ලස්සණ හෙටක් ඔවුනට උරුම වනු ඇත. එහෙත් අතිශය දුෂ්කර ග්රාමයක් වූ පිල්ලූමලේ සිට එවැනි සමත්කම් පාන්නට ඔවුනට ඇත්තේ සීමිත ඉඩ ප්රස්ථාවකි.
අප පාසැල් අවසන් වනතුරුම ඒ බිමෙහි උන් හා දුක සැප බෙදා ගත්තෙමු. ඔවුන් අප හා කුථපග වූයේ නිමේෂයකිනි. අපූර්වතම දර්ශනය දැක ගත හැකි වූයේ පාසල් අවසන් වූ මොහොතේය. පාසල් නිමා වීමෙන් අනතුරුව දරුවන් රැගෙන යාමට පැමිණියේ එල්ෆ් වෑන් රථයකි. ගුරුවරුන් හා සිසුන් සියල්ලම වෑන් රථයට නැග ගත්හ. සිසුහු කිහිප දෙනෙක් වෑන් රථය උඩටද නැග ගත්තේය. වෑන් රථයේ දොරත්, එහි වහලය මතත්, පිටුපසත් සිසුන් එල්ලී සිටියහ. එය අපට අපූරු දසුනක් වුවද එය ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ සාමාන්ය කාර්යකි.
මේ දරුවන්ට ඇත්තේ සීමිත වූ සම්පත් ප්රමාණයකි. දශක කිහිපයක් මුථල්ලේ ත්රස්ත්රවාදයෙන් බැට කෑ මෙහි වැසියන්ට සැප සම්පතින් සපිරුණු හෙටක් පිළිබද බලාපොරොත්තුවකට ඉඩක් තිබුණේ නැත. යුද්දය නිමා වුවද ඔවුන්ට තවමත් නැගී සිටින්ට සවියක් නොමැත. එබැවින් සිය දරුවන්ගේ මූලික අවශ්යතාවන්හෝ ඉටු කර දීමට ඒ දෙමාපියන්ට නොහැකි වී තිබේ.
මේ පාසලේ සිසුන්ගේ බොහොමයක් දෙපා නිරුවත්ය. එසේ නොවේ නම් කැඞී ගිය සපත්තු කුට්ටමකින් ඒ දෙපා සැරසී තිබිණි. ඇදුමේ ද පිළිවෙලක් නොවේ. එහෙත් ඒ දරුවන්ගේ දෙනෙත් වල ඇත්තෙ සවිමත් අනාගතයක් පිළිබද සිහිනයකි. දිනෙක ඔවුන්ට සිය සිහිනය සැබෑ කරගන්නට ඉඩ ලැබෙනුයේ නම් ඔවුන්ගේ ඉදිරි දවස යහපත් එකක් වනු ඇත.
Reporting pressure easing in the east
The reporting climate in the Eastern Province has markedly improved compared to two years back. We have spent the last two weeks traveling on assignment in remote areas in the Batticaloa and Trincomalee Districts that were for years virtual no-go zones. Access wise this was the best since 2006 when restrictions began to be imposed.
Traveling into remote areas in the province is no different to any where else in the country. Security checks have been reduced to a minimum. With a good local guide, we were in business without much fuss. This is a huge changeover in areas where every vehicle entering and leaving was thoroughly checked at massive roadside checkpoints. taking a camera out was like unfurling a banner that read – Arrest me. The former checkpoints now gather dust.
Fortnight back the writer was part of a group that reported from Pillumalai and Vaharai in the Batticaloa District, two locations that were significant landmarks during the last phase of the conflict in the east. Before the conflict reared again in 2006 these were under Tiger control, even after the Tigers were flushed out, access was strictly monitored, till about six months back.
In Pillumalai the presence of government security forces was mainly visible near encampments on the highway that links Chenkkaladi with Mahaweva. Traveling out of the main highway is still regulated but not impossible.
It was even easier in Vaharai, probably due to the repaving of the highway and significantly higher levels of development and presence of a civil administrative structure. There was also a higher number of buses to and from Vaharai whereas the main mode of transportation in Pillumalai was old vans converted to transport goods and passengers. Chicken sheds on wheels.
Two years back reporting even from populated areas in the province was dicey. In March 2008, two journalists from the Associated Press were turned back from reporting in Vallechchnei during the Provincial Council Elections. Initially they were not even let in to Batticaloa to collect their baggage. They had to arrange a vehicle to go back and get their baggage while they waited on the side of the road. While on their way back they were given the signal to return to Batti and continue reporting.
Last week we were in Trincomalee, where ethnic tension between the Sinhala and Tamil communities had run high not so long ago. Similar easing of access was visible in Malee as the locals called it. We found no obstacle traveling to Mahaweva and Yanela areas, both about 60 km out of Trinco. Unlike during the conflict when civilians felt nervous to talk to media, they now open up. Some even challenged us to report everything they told us to the country. No sugar coating pls, they told us. “Tell them our stories we are telling you.”
The confidence and trust on the media among ordinary civilians is still very much at a low ebb. Despite all the talk in Colombo on media rights and a community under siege, out in the villages the media is still seen as nothing more than another manifestation of a corrupt system. What we felt was that the chaff created by the chatter in Colombo is hiding this huge erosion of trust from the practitioners.
What was also significant was the lack of stories coming out of the province. Few eastern based journalists are venturing out to get them and even fewer from Colombo seek them out.
There was also a significant decrease in the number of UN and INGO’s working in the province, we were told that UN OCHA had phased out its operations in the province by December 2009. The ICRC too has moved out. While we were there the UNHCR said that they were closing their Batti office. Twenty two local staff had been retrenched while the expats moved elsewhere. The remaining work in Batti was to be looked after from the Trinco office. Staffers in Trinco told us that cuts were being made there as well – service of four local radio operators were not extended last month. When we made inquiries from UN staffers in Colombo, we sensed that there was a reluctance to speak on the scaling down of operations in the east. Those in the east told us that more closures were expected, those in Colombo rubbished any such move.
Ironically the issues facing the civilians are enormous, there is a chronic lack of housing, transport, schools, jobs, you name it, these areas lack it. There is a growing struggle with wild elephants. Already there has been one death reported due to an elephant attack in the Mahaweva area. The victim, ironically was a member of the armed forces with a service of over 17 years. He died trying to save his son while on home leave.
A Former Woman Combatant Struggles to Pick Up the Pieces
BATTICALOA, Sri Lanka, June 30 (IPS) – As a young woman, Ranjani (not her real name), a 32-year-old Tamil from Sri Lanka’s eastern Batticaloa district, only had bright hopes for tomorrow.
Then her dreams were dashed in an instant. In 1990 a group of secessionist Tamil fighters came knocking on their door, looking for additional warm bodies to beef up their forces.
The Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE), or Tigers, as the combatants were also known, was then fighting a bloody protracted war against the government for a separate state for the minority Tamils. And they wanted one member from each family in areas they controlled to join their ranks.
If Ranjani did not go with them, they would take someone else, most likely her brother, 10 years her junior, she thought to herself.
Born to a poor family, Ranjani, being the eldest daughter, was forced to make a choice between pursuing her dream of obtaining a university education and protecting her family by joining the LTTE.
“I had to take that decision – there was no choice, I had to go,” she says with a barely audible voice of her painful choice.
Fighting a war she never wanted to be a part of, Ranjani abandoned all thoughts of her family, friends, and even herself.
On joining the Tigers, her shoulder-length hair was crudely cropped short. For the next eight years, while she was a cadre, she never allowed her hair to grow less than a quarter of an inch, never used a comb or checked her look in the mirror.
“It was a different world, a different time,” she recalls.
If she had any illusions of saving her family from danger by joining the Tigers, they ended when her father was killed and her brother injured in the leg when their house was hit by shellfire. Her brother, who now walks with a limp, is incapacitated for work due to the lingering pain in his leg, says Ranjani.
The death of her father and her brother’s injury forced her to flee the LTTE. She returned to her family, vowing to take care of them. Her leaders in the LTTE pursued her relentlessly, but they never found her.
By mid-2007, the Tigers were forced out of the eastern part of Sri Lanka by government forces. Two years later, in May 2009, the LTTE was completely wiped out by military troops.
Today Ranjani is trying to put whatever is left of her life back together. “We have lost everything. I lost my youth, my father and my future,” she says, tears welling up in her eyes as she wipes them with her handkerchief. Her narrative is interspersed with long silences, staring aimlessly into space, her hand twitching and clutching the blue cloth. Her voice cracks each time she speaks.
Although peace has descended on Sri Lanka’s war-torn northern region, life for her family is a constant struggle for survival, with barely enough to tide them over to the next meal.
“We make string hoppers (a Sri Lankan variety of rice cakes) to sell to the neighbours. We also sell meat and eggs from the chickens at home,” she says. On a good day, the family makes 200 to 300 Sri Lankan rupees (1.50 to 2.75 U.S. dollars), and none whatsoever on bad days.
She says she cannot leave the house to look for a job, because she needs to look after her brother and aging mother.
Ranjani consoles herself with the thought that her younger sister has been able to secure a job at a regional university. “I feel she is grateful for the sacrifice I made,” she says with a faint smile on her face.
At the moment, she has no lofty plans. Her main concern is to provide for her family’s daily needs and save what little she could in the hope of setting up a small boutique at home.
Marriage is not an option. “I don’t even want to think about marriage,” she says. Even if she does, the prospects of finding someone will likely be nil. Villagers shun her completely while others keep their distance from her. “My past precedes me,” she says, adding that many like her are faced with the same predicament.
Yet the future does not look entirely bleak to her.
On Jun. 13, during a mass wedding for former LTTE cadres in the northern town of Vavuniya, the government announced that over 8,000 former Tigers were housed at rehabilitation centres while over 3,000 had been sent back home. A few had jobs.
Such an announcement gave her another reason to hope – that getting a steady income was not so farfetched after all. The small mercies that come her way every day give her one more reason to hope.
“It is different now – we can live together,” she says of Sri Lanka’s war- ravaged communities.
As she speaks, her eyes dart toward the horizon as though signalling her resolve to move on from the ravages of war and all the pains that it has inflicted on her and her family.
“I will never hold a gun again. I will never do that again,” she says, her voice trailing off into a whisper while tears begin to flow from her eyes, her hand clutching her blue handkerchief tight.
Sunrise over Batti
Batticaloa has long fascinated many. It is here that the biggest internal rebellion within the LTTE began. It is also here that the Tigers for years maintained a made-for-media showcase at Karadiyanaru with a court, a police station and what not. The man who ran the show is the same man who is now tasked with the responsibilities of reconstruction Vinayagamurthi Muralitharan.
Back when he was better known as Col Karuna, five minutes from government controlled areas, you could land in Tiger land. That is if you crossed the Black Bridge, just five minutes from Chenkalladi town. All that ended in mid-2007 when the Tigers were swept away from the east. Now civilians are trying to get back to what life was before the war erupted. The areas formerly held by the Tigers have changed, the presence of armed security is considerably less, movement markedly easy, the atmosphere easy-going. Crossing the Black Bridge now we meet people who are grappling with the what the war left behind.
Farmer turned fisherman Krishnan Ramanathan returns home to Periya Pillumalai after a night of fishing. Having spent over three decades of his life in Pillumalai, he was forced to abandon his home due to the heavy fighting during the end of the war. “We stayed in the camps for the internally displaced for a while” he says. Following his return, he was provided with aid and rations for about six months. “We don’t get anything now”.
He has given up his work as a farmer as there is no water to irrigate his lands. “Only a handful of people are still involved in agriculture” he says. Many others head over to the Welijakandi Lake for fishing. It’s not a lucrative form of living, as the father of five explains. His haul would return around Rs. 150, and building a house for his family remains a distant dream. But he has started on the dream and knows that it will be reality if things turn normal here.
Ramanthan’s plea can be heard across the voices of the people in the area. They are asking for irrigation from the Welijakand lake to be restored, which would allow them to use over three hundred acres of farm land.
Ramanathan’s daughter, Sarojadevi stays at home assisting her mother. “I stopped school halfway when Appa kept me home in fear of the LTTE conscripting me”, she says innocently. She wants to find work somewhere, “but there is nobody who would give us a job”. Amidst the hardship, she finds peace in the fact that her sisters can continue their education unlike her.
For those who returned after the war’s end, the biggest need appears to be houses.
“We left for camps when the war stared. We had a beautiful little house which we had to abandon. When we came back however, only the walls of the house was left” says Koneshwari Aruldevi. They live in the same house now, having done basic repairs to it. The idea of restoring the house to its original state remains a distant dream for the pregnant Aruldevi and her labourer husband.
According to Arumugam Balakrishnan, the Grama Niladhari of Pillumalai, of the 379 families who returned following the end of the war, only 179 remain. “Many left because the state of housing was so bad”, he says. He says there is a need for over 300 new houses
The lack of jobs is having an impact on the education of Pilumallai’s young. Teachers complain that parents keep them away from school to get their help in fishing or other work. at the Roman Catholic School only half of the 40 or so enrolled students regularly turn up. According to Indumathi Prabakharan, a teacher at the school, parents are reluctant to send their children to school because everyone is surviving day to day. “The children are asked to stay at home to help in the farming on daily chores. Which is sad, as there are students who have great potential who don’t come to school.”
The teacher who travels daily from Chenkaladi, an up and down trip of over 60 km in a dilapidated van, if development returns to Pilumallai, the children’s future is assured. If it does not, it will be a hard grind.
By Anupama Ganegoda
යලි පිබිදෙන මඩකලපුව
නැගෙනහිර අහසේ රත්පැහැයෙන් හිරු උදාවිය. නිදහස් හිරුගේ කිරණින් නැගෙනහිර වැසියන් සැනසෙන්නට පටන් ගෙන තිබේ. හිරු උදාවත් සමග අපි කල්අඩි පාලමෙන් එගොඩ වූයේ නැගෙනහිර නිදහසේ අබිමන් දැක ගැනීමටය. මඩකලපුවේ සිට පැමිණි අපි චෙන්කලඩි හන්දියෙන් ඒ-5 පාරට ඇතුථ වූයෙමු. මේ බදුල්ල මඩකලපුව මාර්ගයයි. ඒල්.ටී.ටී.ඊ පාලන සමයේ මේ මාර්ගය වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වී තිබුණි. අපි අපේ ගමනාන්තය වූ පිල්ලූමලේ බලා පිටත් වූයෙමු.
‘‘මහත්තයලා කොහෙද යන්නෙ’’ යුධ හමුදා මාර්ග බාධකයකදී අප වාහනය නැවැත්තූ හමුදා සෙබළෙක් සුහදව ඇසුවේය.
‘‘එල්.ටී.ටී.ඊ එකෙන් ඒ කාලේ මෙහෙ කදවුරු හදලා තිබ්බෙ ආණ්ඩුවේ කෘෂිකර්ම ගොවිපළවල් වල’’ අප කරඩියනාරු ප්රදේශය පසුකරන විට අපගේ මුස්ලිම් ගමන් සගයා වූ හුසේන් පැවසුවේය. ගම ප්රදේශය පසු කළ අපි පිල්ලූමලේට ලගා වීමු.
පෙරදා රාත්රියේ ධීවර රස්සාවේ ගොස් පැමිණි පනස්තුන් වියැති ක්රිෂණන් රාමනාදන් අපට හමුවූයේ පෙරිය පිල්ලූමලේ ඔහුගේ නිවසේදීය. ඔහු වසර තිහක පමණ කාලයක සිට පිල්ලූමලේ ප්රදේශයේ ජීවත් වන්නෙකි. යුධ සමයේ කදවුරු වෙත යාමට සිදු වුවද ඔහු නැවතත් සිය උපන් ගම වෙත පැමිණ සිටී.
‘‘කදවුරේ ඉදලා ආවට පස්සෙ අපිට මාස හයක් විතර යනකන් ආධාර ලැබුණා. දැන් නම් මොනවත් ලැබෙන්නේ නැහැ. යුද්දෙ නැති කාළේ අපි මෙහෙ කුඹූරු වැඩ කළා. ඒත් දැන් කුඹුරු වැඩ කරන්න වතුර නැහැ කිහිපදෙනෙක් විතරක් කුඹුරු වැඩ කරනවා.’’ රාමනාදන් මේ වන විට පිල්ලූමලේ වැලිජාකණ්ඩි වැවේ මා`ථ ඇල්ලීමට යයි. එහෙත් එය සරු ආදයම් මාර්ගයක් නොවේ. ගොවිතැන් කිරීමට නොහැකි බැවින් පිල්ලූමලේ බොහෝ වැසියන් මාථ ඇල්ලීමට යාමට පටන් ගෙන තිබේ.
‘‘ඊයේ අල්ලපු මාථ වලින් ලැබුණේ රැපියල් 150ක් විතරයි.’’ සාමාජිකයන් පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් සිය පවුල නඩත්තු කිරීමට එය කිසි සේත් ප්රමාණවත් නොවන බව රාමනාදන් පවසයි. නව නිවසක් ඉදි කිරීමටත් සිය දියණියන් තිදෙනාට යහපත් හෙටක් තනා දීමටත් රාමනාදන්ට සිහිනයක් තිබේ. එහෙත් එය කවදා සැබෑවක් වන්නෙ දැයි කියන්නට නොහැකිය.
‘‘මේ රස්සාව කරන්නේ කරන්නම දෙයක් නැති නිසා. අපි කියන්නේ කොහොම හරි මේ වැවෙන් කුඹුරු වලට වතුර ගන්න ඇල මාර්ගය හදලා දෙන්න කියලා. එතකොට අපට දෙයියනේ කියලා ගොවිතැන් කරගෙන ඉන්න පුථවන්.’’ රාමනාදන් පැවසුවේය. වැලිජාකණ්ඩි වැවේ ඇල මාර්ග පිළිසකර කොට දෙනෙන්නේ නම් කුඹුරු අක්කර තුන්සිය පණහක් පමණ අස්වැද්දිය හැකිව තිබේ.
රාමනාදන්ගේ වැඩිමහථ දියණිය වන විසිහැවිරිදි රාමනාදන් සරෝජා දේවී සිය නිවෙසට වී මවට සහය දෙමින් සිටින්නීය.
‘‘ මගේ ඉස්කෝලෙ ගමන අතරමගකදී නැවතුනා. ඒ දවස්වල ඒල්ටීටීඊ එකෙන් ගමේ කට්ටිය අල්ලගෙන ගියා. මාවත් සංවිධානෙට අරන් යයි කියලා අප්පා මාව ගෙදර තියා ගත්තා.’’ සරෝජාදේවී අහිංසකව එසේ පවසන්නීය. රැුකියාවක් කරන්නට ඇයට උවමනා වී තිබේ.
‘‘ඒත් අපට රස්සාවල් දෙන්න කවුරුත් නෑනේ’’ සරෝජා පවසන්නේ වේදනාවෙනි. යුද්ධය අවසන් වීම පිළිඉදව ඇයට ඇත්තේ සතුටකි. තමාට නැතත් නංගිලා දෙන්නාට දැන් කිසිදු අවහිරයකින් තොරව පාසල් යාමට ලැබීම ගැන ඇය සතුටුවන්නීය.
පිල්ලූමලේ වැසියන්ට ජීවන බව කරට ගන්නට සිදුව ඇත්තේ දහසක් දුෂ්කරතා මධ්යයේය. යුද්ධය අවසන් වුවද යුධ සමයේ ඔවුන්ට විදීමට සිදු වු කරදරවල ප්රතිවිපාක වලට මුහුණ දෙන්නේ දැන්ය. ජීවත් වීමට සුදුසු පරිදි නිවාස නොමැති වීම ඉන් ප්රමුඛය.
‘‘ යුද්දෙ පටන් ගන්නකොට අපි කදවුරු වලට ගියා. ඒ ගිහින් ආපහු එද්දි තිබුණ නිවාස කඩා දාලා. සමහර ගෙවල් සම්පුර්ණයෙන්ම කඩාගෙන වැටිලා. අපිට තිබ්බා ලස්සණට හදපු පොඩි ගෙයක් යුද්දෙ ඉවර වෙලා බලද්දී තිබුණේ ගෙයි බිත්ති විතරයි. දැන් යන්තම් හදාගෙන ඉන්නවා. ගෙයි වැඩ ඉවර කරන්න සල්ලි නැහැ.’’ තිස්පස් හැවිරිදි කෝනේෂ්වරී අරුල්දේවී පැවසුවාය. ඇය මේ වන විට ගැබිණි මවකි. උපදින්නට ඉන්නා කිරිකැටියාට ඉසුරින් සපිරි හෙටක් උදා කරන්නට ඇය සිහින දකින්නීය. අරුල්දේවීගේ සැමියා බද්දට කුඹුරු වැඩ කරන්නෙකි.
පිල්ලූමලේ ග්රාම නිලධාරී කොට්ඨාශයේ මේ වන විට පවුල් 179ක් පදිංචි වී සිටින බව ග්රාම නිලධාරී ආරුමුගම් බාලක්රිෂ්ණන් පැවසුවේය.
‘‘යුද්දෙන් පස්සෙ ගමට පවුල් 379ක් පදිංචියට ආවා. ඒත් ගෙවල් කැඩිලා බිදිලා ගිහින් නිසා ගොඩක් අය ගම ඇතෑරලා ගියා.’’
පිල්ලූමලේ වැසියන් ට ප්රමාණවත් තරමේ ප්රවාහන පහසුකම් නොමැති වීමද පීඩාකාරී තත්ත්වයක් වී තිබේ. ඉද හිට යන ලංගම බස් රථයක් ඇරුණවිට මෙහි ජනප්රියම ප්රවාහන මාධ්ය වී ඇත්තේ එල්ෆ් වෑන් රථයි.
‘‘ පිල්ලූමලේ ඉදලා අපි බඩු ගන්න චෙන්කලඩි යනවා නම් යන්න ඕන මේ වෑන් වල තමයි. ගාස්තුව රැපියල් පනහයි. එක පාරට මේ වෑන් එකක සෙනග සීයකට වඩා පටවා ගන්නවා. ඒවගෙ යන්න හරි අමාරුයි’’ ක්රිෂ්ණන් රාමනාදන් පැවසුවේය.
පිල්ලූමලේ රෝමානු කතෝලික දෙමළ විද්යාලයටද අපි ගොඩ වැදීමු. වල් අලි පහර දීමේන් පාසලේ පිටුපස කොටසට හානි පැමිණ තිබේ. ප්රාථමික පාසලක් වූ එහි ශිෂ්යන්ගේ සංඛ්යාව 45කි. එහෙත් අප එහි යන විටත් සිසුන් පැමිණ සිටියේ විස්සකටත් අවම ප්රමාණයකි.
‘‘මේ ළමයින්ගෙ දෙමව්පියන්ට දරුවො පාසල් එවන්න ඕන කමක් නැහැ. ඒ නිසා ළමයි හේන් වැඩ වලට, දර කපන්න වගේ වැඩ වලට යනවා. හරියට ඉගෙන ගන්නවා නම් දක්ෂ ළමයි මෙහෙ ඉන්නවා.’’ පාසලේ ගුරුවරියක වූ ඉන්දුමතී ප්රභාකරන් පැවසුවේය.
නැගෙනහිර වැසියන් යළි නැගී සිටීමට උත්සහ දරති. එහෙත් ඔවුන්ගේ ජීවිත යථා තත්ත්වයට පත් වීමට තවත් කාලයක් යනු ඇත. මේ වන විට නැගෙනහිර සංවර්ධනය සිදු වෙමින් පවතී. යටිතල පහසුකම් දියුණු වීම සීග්රයෙන් සිදු වෙමින් පවතී. මඩකලපුවේ සිට ත්රීකුණාමලේ දක්වා යන පාර වසර හතළිස් හතකට පසු යළි පිළිසකර කෙරෙමින් තිබේ. යුධ සමයේදී එල්ටීටීඊ සංවිධානය විසින් පුපුරවා හැරි පාලම් යළි ගොඩනැගෙමින් තිබේ.
නැගෙනහිර බිමේ වැදගත් ස්ථානයක් වූ වාකරේ ප්රදේශයට යා යුත්තේ ත්රීකුණාමලය මඩකලපුව පාර ඔස්සේය. අප මුලින්ම පිවිසියේ මාන්කර්ණි ප්රදේශයටය. මේ ප්රදේශයේ විශේෂත්වය වූයේ දෙමළ වැසියන් හා සහයෝගයෙන් ජීවත් වන සිංහල ධීවරයන් පිරිසක් ජීවත් වීමයි. උදෑසනම අප මාන්කර්ණි මුහුදු වෙරළට පැමිණි බැවින් කාර්යබහුල වෙරළක් දැකීමට අපි සමත් වීමූ.
‘‘ අපි මෙතෙන්ට ඇවිත් දැන් අවුරුදු විසිපහක් විතර වෙනවා. මීගමුව තමයි අපේ උපන් ගම. තාත්තලා ඇවිත් මෙහෙ මාථ ඇල්ලූවා. ඊට පස්සෙ මමත් මෙතනට ආවා. දැන් පදිංචිය මෙහෙ තමයි. කරදරයක් නැතුව රස්සයාව කරගෙන ජීවත් වෙනවා.’’ තිස් හත් වියැති ඩොමිනික් සිල්වා පැසුවේය. පෙරදා රාත්රියේ මුහුදු ගොස් පැමිණි ඔහු සිටියේ සිය බෝට්ටුව පිරිසිදු කරමිනි. මාන්කර්ණි වැල්ලේ සිංහල,දෙමළ,මුස්ලිම් වැසියන් සහයෝගයෙන් සිය ධීවර කටයුතු කරන ආකාරය දැකිය හැකිය.
‘‘ යුද්දෙ කාළේ එල්ටීටීඊ එකෙන් මෙහෙට ඇවිත් අපිට කරදර කරන කොට මේ දෙමළ අය තමයි අපිව බේරා ගත්තෙ.’’ ඩොමිනික් සිල්වා පැවසුවේය.
වාකරේ ප්රදේශයේ නැවත පදිංචි කළ වූවන්ගේ ජීවිත යථා තත්ත්වයට පත්කිරීමට මේ වන විට විශේෂ වැඩපිළිවෙලක් ක්රියාත්මක වන බව වාකරෙයි ප්රාදේශී්රය ලේකම් එස්.එල් රාහුලනායකී පැවසුවාය.
‘‘අවතැන් වූවන් යළි පදිංචි කිරීමෙන් පසුව අපි මේ ප්රදේශ වල ඉදිකිරීම් කඩිනම් කළා. සුනාමි ව්යසනයෙන් පස්සෙ රජය හා රාජ්ය නොවන සංවිධානයක් එකතුව නිවාස ව්යාපෘතියක් අදියර දෙකක් යටතේ ක්රියාත්මක කලා. ඒත් යුද්දෙ පටන් ගත්තට පස්සෙ ඉදිකිරීම් ඇණ හිටියා. මේ වන විට නිවාස දෙදහසක පමණ අවශ්යතාව තියෙනවා. හැකි ආකාරයෙන් මේ පහසුකම් සළසන්න රජය බලාපොරොත්තු වෙනවා.’’ රාහුලනායකී ප්රකාශ කළාය.
වර්තමාන ජීවිතය ඒ තරම් සැපවත් එකක් නොවුණද නිදහසේ ගෙවන මේ ජීවිතය පිළිබද සෑහීමකට පත් විය හැකි වාකරේ වැසියෝ පවසති.
‘‘ මම ජීවත් වෙන්නෙ කුළී වැඩ කරලා. පවුලෙ හතර දෙනෙක් ඉන්නවා.යුද්දෙ නැතුව තියෙන එක හො`දයි. බයක් නැතුව රස්සාව කරගෙන ජීවත් වෙන්න පුථවන්.’’ හතළිස් දෙවියැති කනකසභය පාක්යරාජා පවසයි.
දශක තුනකට අධික කාළයක් තිස්සේ යුද්ධයෙන් බැට කෑ වාකරේ වැසියෝ මේ වන විට යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් සිටිති. ඔවුන්ගේ ජන ජීවිතය සාමාන්ය අතට සාමකාමී අයුරින් සාමාන්ය අතට හැරෙමින් තිබේ.
‘‘මේ වන විට මෙහෙ ජනතාව පොලිසිය වලට පැමිණ තමන්ට සිදු වන ආසාධාරණයන් ගැන පැමිණිලි කරනවා. මේක හොද තත්ත්වයක්. මොකද මේ ජනතාවට නීති කටයුතු පිළිබද ඒ තරම් අවධානයක් තිබුණේ නැහැ. අපි ජනතාව වෙත හැකි තරම් සමීප වෙලා. ඔවුන්ට පොලිසිය කිනන්නේ මහජන හිතකාමී ආයතනක් කියන එක තේරුම් ගන්වනවා’’ වාකරේ පොලිසියේ වැඩබලන පොලිස් ස්ථානාධිපති කපිල සේනානායක පැවසුවේය.
සාගර පත්ලේ රන් සෙව්වෝ
රන් සොයා මුහුදු පත්ලේ කිමිදුණද ඔවුන්ගේ මුහුණු වල ඇත්තේ බලාපොරොත්තු කඩ වූ පෙනුමකි. හිරුගේ රශ්මිය දැඩි වන මොහොතේ ඔවුහු සිය කාර්ය නිම කොට සාගර දියෙන් ගොඩට ඇදෙති. එහෙත් ඉද හිටක මිස රන් වාසියක් ලැබෙන්නේ නැත. ඉන් අධෛර්යමත් වන්නේ ඔවුන් නොවේ. ඊලග රන් සොයා යන දිනයේදී ඔවුහු නැවතත් අපේක්ෂා සහගතව මුහුදට බසිති.
සැබැවින්ම මෙය මුහුදු පත්ලේ මුතු සොයා කිමිද යන ගමනක් සේ නොවේ. එනම් ඔවුන් ස්භාවික රන් ඉල්ලම් සොයා යන්නෝද නොවේ. ඔවුන්ගේ රන් සොයා යන දිනය වන්නේ සෑම සතියකම සදුදා දිනයේදීය. එදිනට රන් සොයන්නෝ පිටින් මුහුදට බසින්නේ රන් වාසිය තමන්ට හිමිකර ගැනීමේ බලාපොරොත්තුවෙනි.
‘‘ඇත්තටම වෙන්නේ සති අන්තයේ මේ ප්රදේශවලට පැමිණෙන සංචාරකයෝ නාන තොටුපලවලට බැස්සට පස්සේ සමහර වෙලාවට ඔවුන්ගේ රන් භාණ්ඩ නැති වෙනවා. නානකොට මේ රන් භාණ්ඩ මුහුදට වැටෙන එක සාමාන්ය දෙයක්. ඉතින් සංචාරකයෝ ආපසු ගියාට පස්සේ මේ ප්රදේශවල ඉන්න මිනිස්සු මේ වැටුණු රන් භාණ්ඩ සොයා යනවා.’’ මාතර පොල්හේනේ පදිංචි සී.එම් රත්නායක පැවසුවේය. සුන්දර පොල්හේන මුහුදු වෙරළේ සදුදා දිනයේදී රන් සොයා යන්නන් ගැවසීම සාමාන්ය දසුනක් වී ඇති බවද රත්නායක පැවසුවේය. දක්ෂිණ ශී්ර ලංකාවේ ජනප්රිය වෙරළ තීරයන්හී මේ අකාරයෙන් රන් සොයා යන්නන් දැන් දැන් සුලභ වෙමින් පවතී.
සති අන්තය ගෙවී ගොස් අවසන් වූ වහාම මේ ප්රදේශයේ තරුණ පිරිස් මේ අකාරයෙන් මුහුදට බැස පෙරදා පැමිණි සංචාරකයන්ගේ රන්භාණ්ඩයක් වැටී ඇත්දැයි යොයති. ඔවුන් කිමිදුම්කරුවන් සේ හැද පැළද ආරක්ෂිතව මුහුදට බසිති.
මාතර පොල්හේනේ පදිංචි වඩු කාර්මිකයෙකු වූ සුසන්ත ගමගේ පවසන ආකාරයට සෑම දිනකම මුහුදු වෙරළට ඒම ඔහුගේ සිරිතක් ඇත.
‘‘ගොඩාක් අය පොල් හේනට එන්නේ නාලා විනෝදවෙලා යන්න ඒ ඇව්ත් සෙල්ලම් කරනවා දුවනවා මේවගේ වෙලාවට මේ උදවිය දන්නේ නෑ තමන් පැළඳ ඉන්න අභරණ ගලවන්න ඕන කියලා ඉතිං මේවා හැලෙනවා නැතිවෙනවා” ගමගේ පවසයි.
සදුදා දිනයේ උදැසන පොල් හේන මුහුදු තීරයට ගිය අපට දැක ගත හැකිවුයේ දහදෙනෙකු පමණ මුහුදු තීරයේ බිම ඉතාම විපරමින් යමක් සොයන ආකාරයකි. මේ පිරිස අතරින් වයස අවුරුදු හතළිහක් පමණ වන ජයසේකර විතානගේ පවසන්නේ සංචාරකයින්ගෙන් වැටෙන මෙම ආභරණ ඇහිළිමට පැමැණිම දැන් තමන්ට පුරුද්දක් වී ඇති බවයි.
‘‘අපි මෙතනට උදේ පන්දරින්ම එනවා ගෙදරින් මම අද ආවේ උදේ පහට විතර මෙතනට උදේට එන ගමේ අය කව්රුත් බලන්නේ උදෙන්ම ඇවිත් වෙරළේ ඇවිදින්න දැන් මෙතන දහයක් විතර ඉන්නවා මම පාන්දර එනකොටත් දෙන්නේක් ඇවිත් හිටියේ” විතානගේ පවසයි.
‘‘මම ගිය සුමානේ පවුම් භාගයක විතර රත්තරන් මාලයක් ඇහුලූවා ඒක රුපියල් දහදාහක් විතර වෙනවා,ගොඩක්ම (චේන්,මාල තමයි අහුලන්නේ තව මුදු, (බේස්ලට්,අත් පළදනා, මුදු, කාරාබු අහුලනවා. මේ ලඟදී මෙතන එකකෙනෙකුට රුපියල් පනස් දාහක් ව්තර වටිනා මාලයක් අහුලන්න ලැබුනා.” විතානගේ වැඩි දුරටත් පැවසීය.
‘‘මේ වැඬේ ඒ තරම් හොද වැඩක් නෙමෙයි කියලා අපි පිළිගන්නවා. ඒත් මේක කරනවා. සමහර වෙලාවට සංචාරකයො කියනවා නාන කොට රත්තරන් මාලේ වැටුණා, මුද්ද වැටුණා කියළා. අපි ඒ වෙලාවට ගිහින් ටිකක් බලලා දෙනවා. පස්සේ ඒ අය ගියාම අපි කොහොම හරී ඒක හොයා ගන්න උත්සහා කරනවා.ඉදලා හිටලා හරි එකක් හමුවුණොත් මාසෙටම ඇති’’ පොල්හේන මුහුදු වෙරළේ නම හෙළි නොකළ රන් සොයන්නෙකු පැවසීය.
‘‘පහුගිය කාලේ සංචාරක කර්මාන්තය කඩා වැටීමකට ලක් වුණා. සංචාරක කර්මාන්තය ජීවනෝපාය කරගත් මේ ප්රදේශවල බොහොමයක් තරුණයන්ට රැුකියා අවස්ථා අහිමි වී ගියා. කරගන්නම දෙයක් නැතිවෙන කොට මිනිස්සු මේ වගේ දෙවල් කරන්නත් පුරුදු වුණා.’’ සී.එම් රත්නායක පැවසුවේය. මේ රන් සොයා යාම එක් අතෙකින්ක මුහුදු ඛාදනය ඉහළ නංවන්නක් වී තිබේ. විශේෂයෙන් මුහුදු පත්ල පීරා රන් භාණ්ඩ සොයා යාම දක්ෂිණ මුහුදේ කොරළ් කැඞී යාම කෙරෙහි බලපාන්නක්ද වී තිබේ.
‘‘මේ අකාරයෙන් රත්තරං බඩු සොයා යාම හොද දෙයක් නෙමෙයි. තාමත් මේ තත්ත්වය වළක්වන්න පියවරක් අරන් නැහැ. මෙය දැනට කරදරයක් නොවුණට ඉදිරියට විශාල කරදරයක් බවට පත් වේවි.’’ මේ සදහා වගකිවයුත්තන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතුව ඇතැයි රත්නායක පෙන්වා දෙයි.
සති අන්තයේ දිය නෑම සදහා පැමිණෙන දෙස් විදෙස් සංචාරකයන්ට මෙය යහපත් තත්ත්වයක් නොවනු ඇත. විශේෂයෙන්ම මේ තත්ත්වය මත ඉදිරියේදී අකටයුතුකම් සිදුවීමේ හැකියාව ඉහළ ටම්මක පවතී. සංචාරකයන් වෙසෙසින් අගයන නිදහස අහිමි වීම හා හොරමැරකම් සිදු වීමේ ප්රවණතාව මේ මගින් ඉහළ යා හැකි බව පොල්හේන ප්රදේශවාසීන්ද පෙන්වා දෙති. එය දේශීය සංචාරක ව්යාපාරයට අසුබ ලකුණක් වනු නොඅනුමානය.
India’s concerns in Sri Lanka
When Sri Lanka President Mahinda Rajapaksa visits New Delhi from June 8 to June 11 he will be stronger than ever before. The three things he achieved in his first term of office – wiping out Prabhakaran and his Tamil Tigers, re-election for a second term with increased margin of votes and an unprecedented victory in parliamentary poll with 60% mandate from the voters – give him the confidence to talk from a position of strength to New Delhi.
Added to this Rajapaksa, in spite of his deceptive simplicity, has cleverly turned the Sinhala triumphalism in the wake of victory in the Eelam War to eliminate potential rivals. The popular hero of the Eelam War General Sarath Fonseka is facing court-martials. And the suave and articulate UNP leader Ranil Wickremesinghe is locked in a survival struggle to retain his position as leader of the United National Party.
With Sri Lanka under his sway for next seven years, New Delhi will be contending the rejuvenated Mahinda Rajapaksa – the most powerful head of state from Sri Lanka ever to visit the Indian capital.
Is New Delhi ready for the rejuvenated Rajapaksa? It should be because Prime Minister Dr Manmohan Singh has his own success story. He is stronger politically after an enlarged mandate from the people for his second term of office. The destructive coalition partners and opposition he faced in earlier term have been cut down to size. The Congress-led coalition’s economic management, despite complaints of absence of transparency, cronyism and corruption, has maintained the country on the growth path. Dr Manmohan Singh’s aspiration to take India-US relationship is getting a further lease of life. Of course this is largely due to the US coming to terms with the limitations in building a win-win relationship with China ignoring India.
In spite of all this, New Delhi continues to show a subsuming hesitancy in handling Sri Lanka. If we look at the silent support New Delhi had provided the President ever since he was elected in 2005 and all along thereafter, both sides appear to have worked out a flexible model of collaboration, co-ordination and at times mutual condescension.
The collaboration came with India providing Sri Lanka all facilities, short of modern weapons, to improve the capability of its armed forces. It provided real time intelligence to control, curb, and destroy the international logistic and support system of the Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE). But Indian leadership could not trumpet its support as it had to tread the ground carefully at home as the ruling Congress-led coalition was weak and depended upon octogenarian leader Karunanidhi and the Dravida Munnetra Kazagham (DMK) party in Tamil Nadu.The shrewd Tamil Nadu chief minister milked the Eelam issue to gain maximum clout in New Delhi and divided the sympathy votes for Eelam Tamils at home in Chennai.
As the war is over logically India should be expecting dividends from Rajapaksa for its support. And the expectations are probably on three major fronts: equity for Tamil minority, closer economic bonds, and greater strategic convergence between the two nations with India remaining a favoured partner in Sri Lanka’s strategic horizon. President Rajapaksa’s style is to turn compulsions into favours to be dispensed at a time and situation of his choosing. So how will India handle him?
INTERNATIONAL DISCOURSES OF SRI LANKA
As K Venkatramanan of the Times of India said in a recent seminar, the Eelam war and its aftermath in Sri Lanka has thrown up a few international discourses. India has to show a sustaining interest in handling these discourses to fulfil its responsibilities as a nation. What are these discourses?
Human rights and humanitarian issues
How to deal with Sri Lanka (or any other nation in a similar situation) that has chosen to ignore international calls for improving its accountability on human rights as it feels it infringes its sovereignty. The European Union and the UK will continue to pressurise Sri Lanka on this count in the coming months. What should be India’s attitude on this moral issue cloaked in politics? India cannot afford to be either wholly idealistic or coldly real politick when human rights skeletons are rattling in its own counter terrorist operations. Can India continue to depend only upon back room diplomacy to prevail upon Sri Lanka to produce results, particularly when it is dealing with an ever more powerful Rajapaksa?
Increased profile of the U.S. and China in Sri Lanka
In Sri Lanka’s war and its aftermath both the U.S. and China asserted their roles with greater visibility and gained a strong foothold. India facilitated this by playing a muted role due to self imposed restraints due to internal political considerations. After the war Sri Lanka is facing two major problems in resolving which it needs international help. The first is the huge financial outlay required to rebuild north and east, and to speed up economic recovery to repair the crippling effect of war. The second is the growing pressure on Sri Lanka articulated by the UN Secretary General Ban ki Moon and in the UN human rights forums.
Though India can match either the U.S. or China in meeting Sri Lanka’s economic needs, only the U.S. and China, as UN Security Council members with veto powers, can influence the UN course of action against Sri Lanka. This is going be crucial as the international lobby against war crimes in Sri Lanka is gathering more momentum. So logically, President Rajapaksa will have to accommodate the U.S. and China more in the national strategic spectrum without treading upon India’s toes. Will he do it is a more difficult question than can he do it? And what is going to be New Delhi’s strategy?
Tamil issue
During the war, many Sri Lankan Tamils rightly or wrongly perceive India as the villain that helped Rajapaksa bury the Eelam dream. Of course, in their passionate denouement they conveniently forget that India had always been opposed to independent Tamil Eelam. But this disenchantment of India has not been countervailed by increase in favourable Sinhalese attitude towards India. Even half-hearted Indian efforts to bring ethnic amity in Sri Lanka are still looked upon by many of them with suspicion. So unlike in the past, India has a problem at hand in carrying its voice heard in Sri Lanka in the midst of cacophony of its detractors.
As the Tamil issue has an umbilical connection with Tamils in India and the Diaspora elsewhere its tugs and pulls go far and wide. This should not be understood merely in terms of electoral politics in which it continues as a peripheral issue. It has larger moral and social implications for Tamil society and its sensitivities. It should not be forgotten the Tamil society is only recently overcoming the sense of exclusivity and alienation that had bugged it since early days of India’s independence. A recent manifestation of this phenomenon was seen in the strident calls that came from Tamil movie industry for boycott of the non political International Indian Film Academy awards function in Colombo. Thus India’s actions and their impact on Sri Lanka continue to be relevant to Tamil people everywhere regardless of their attitude to India.
This sensitivity rules the minds of many among Sri Lanka Tamil Diaspora still recovering from the elimination of the Tamil Tigers as a powerful entity. They are smarting under the loss of face as many Sinhalese are trumpeting their triumphalism. And President Rajapaksa had shown no hurry to address Tamil sensitivities on the issue of autonomy, perhaps because there is no Prabhakaran to threaten Sri Lanka’s unity. He has largely chosen to ignore the need for animation of the 13th amendment that is serving only as a wall paper of the Tamil issue. India had been promoting its full implementation as a face saving device; but Rajapaksa had so far shown a marked reluctance even to save India’s face, let alone tackle the Tamil issue head on. So what is India’s strategy?
Economic discourse
For some years now India had been building its economic relations with Sri Lanka. By signing its first ever the Free Trade Agreement (FTA) in 1998, India has shown Sri Lanka has a preferred status in its relations over other countries of South Asia. It is not merely Sri Lanka’s demonstrated capacity to remain with the highest human development index and highest GDP among South Asian countries that triggered India’s economic foray. Sri Lanka’s domination of the Indian Ocean also has a part to play in its economic strategy.
In the last nine years since the FTA came into play India-Sri Lanka trade has increased by four times to US $ 2719 million (2009). In fact, in the SAARC region Sri Lanka is now India’s second largest trading partner. The two countries set up a Joint Study Group in April 2003 to enlarge the scope and content of the FTA and work out a Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA). After 13 rounds of negotiations the CEPA has been given a final shape.
The CEPA when signed will take the mutual trade between the two countries to higher levels of cooperation and coordination. The proposed agreement addresses four areas: trade in goods; trade in services; economic cooperation (in mutually agreed areas like fisheries, energy, pharmaceuticals, textiles, financial, infrastructure, tourism etc) and investment issues. In real terms it provides for seamless customs procedures, consumer protection standards and procedures.
There had been some delay in signing this agreement due to opposition among sections of local business community in Sri Lanka. This is understandable as India is already a dominant trading partner with large economic clout. Both countries will have to convince them of the advantages in signing the CEPA. Of course, traditional India baiters among political parties now using the CEPA bogey will have to be tackled politically. President Rajapaksa who is supportive of the agreement will probably sign it at a time of his choosing – a politically opportune moment.
From India’s point of view signing of CEPA is important as it signifies the growth of relations between the two nations to a higher level. It could also signal the graduation of SAARC from a talk shop to a forum of solid achievement as the CEPA would set a precedence for other members to enhance economic cooperation. Thus it will have implications for the region and beyond. So how India is going to push it through?
TALKS IN NEW DELHI
Considering the complex issues cooking in India-Sri Lanka platter for sometime, President Rajapaksa’s visit assumes importance. However, according to media reports emanating from New Delhi, out of the 11 agreements under negotiation, only five have been finalised and are ready for signing. The five agreements do not include crunch issues. They relate to cooperation to fight terrorism, transfer of sentenced prisoners, mutual legal assistance in criminal matters, cultural cooperation, and Indian assistance for small development projects in Sri Lanka. So apparently there are not going to be any dramatic breakthroughs except for the usual diplomatic rhetoric. But President Rajapaksa is a man full of surprises, as Prabhakaran discovered to his detriment. So what is going to come out of his visit? We will have to wait and see.
Col R Hariharan
(Col R Hariharan, a retired Military Intelligence specialist on South Asia, served with the Indian Peace Keeping Force in Sri Lanka as Head of Intelligence. He is associated with the Chennai Centre for China Studies and the South Asia Analysis Group. E-Mail: colhari@yahoo.com Blog: www.colhariharan.org)
http://www.southasiaanalysis.org/%5Cnotes6%5Cnote586.html
Photo by: South Asian Foreign Relations’ photostream
Saving the Island’s Remaining Coral Reefs
POLLHENA, Sri Lanka, May 28, 2010 (IPS) – It is Saturday morning and the Pollhena beach, 160 kilometres south of the capital Colombo, is jampacked as usual with local and foreign tourists alike, who are either playing in the sand or bathing in its calm, shallow water, which is gleaming under the sunlight.
On the horizon, a couple of shadows appear to be walking on water, bending every now and then to pick up something that is not quite visible from afar. The figures are those of curious visitors walking on coral reefs, some 500 metres away from the shore, acting as bulwarks against turbulent waves. The visitors are collecting coral samples on the reef, which they will carry away as mementos of their joyous jaunt to Pollhena.
Walking on corals may not be too rampant among beach lovers as to turn the delicate organisms to dust under their feet. But it is one practice that has combined with many others to hasten the destruction of the reefs located around the island, according to experts.
In Hikkaduwa, about 60 km north of Pollhena, glass bottom boats with outboard engines travel back and forth from Sri Lanka’s most popular coral reef, carrying visitors who turn giddy at the sight of the corals. The boats swirl and turn over the reef and quickly head to shore. The ride to the reef takes less than three minutes and the ride back even lesser.
Watching this whole scenario unfold, environmental advocate Somadasa de Silva’s eyes narrow, the furrows on his forehead showing anger.
“They are destroying it – they are just destroying the reef,” the man, who has spent over three decades fighting for the conservation of the reef, told IPS as he stood on the shore. De Silva is an experienced diver and a conservationist who has made it his mission to save the reef.
He said unchecked exploitation of the reef is putting it under pressure in the limited areas where they are found in Sri Lanka. Reefs are spread over less than 2 percent or about 32 km of the island state’s total coastline of 1,580, according to the National Aquatic Resources, Research and Development Agency of Sri Lanka (NARA).
“Look at the boats – they travel at very high speeds over the reef, disturbing the marine ecosystem. When this is a regular occurrence, the damage is tremendous,” De Silva whined. Most of the boat hands are inexperienced and do not know how to handle a boat over the delicate reef, he added.
The boats also dump fuel and other harmful effluents on coral reefs. The practice goes unchecked, according to de Silva. Visitors to the reefs or even to the surrounding beaches have an unfortunate habit of taking pieces away, either as ornaments or souvenirs, he said.
In Sri Lanka’s northern Jaffna Peninsula, police warn each bus that travels to the famous Naga Deepa temple – a Buddhist temple with a reef close by – not to take home any corals. “Please don’t buy these; don’t pick them up from the shore. You will have to leave them here,” officers warn busloads of tourists while pointing at nearby buckets filled with corals.
“The problem is that people are not aware of the value of reefs,” said Sumedha Kulatunga, manager of the Pollhena Reef Garden Hotel.
Coral reefs, also dubbed rainforests of the ocean, are known for their rich biodiversity and serve as breeding grounds of many fish species. The ‘Status of Coral Reefs of the World: 2008’ report stated that 19 percent of the world’s reefs are effectively lost while 20 percent are under threat of extinction in the next 20 to 40 years.
Research by NARA found that the major causes of damages to the reef were coral mining in the sea, destructive fishing and unbridled harvesting. De Silva said that wanton fishing using unsuitable nets and sometimes dynamites could only be regulated on reefs near the beach, not beyond.
The extent of coral destruction in Sri Lanka, according to NARA, is such that reefs as old as 5,000 years have been damaged, especially along the south- western coast of Sri Lanka, which is the most densely populated part of the country, since it is home to about two-thirds of the country’s population of 22 million.
De Silva, who regularly dives into the reef, expressed fears that as much as 50 percent of Hikkaaduwa’s original reefs may be under threat. “When you go there, you can see the destruction,” he said as he showed pictures of big empty patches on the reef.
“Its ecological value aside, the reefs saved the coastline during the (December 2004 Indian Ocean) tsunami from being pulverised,” Pollhena Reef Garden Hotel’s Kulatunga said. Hikkaduwa was hit, but not as hard, and many believe it was the reef that saved it from more harm, he said.
De Silva is lobbying for a national campaign to save Sri Lanka’s remaining coral reefs. One of his recommendations is the enforcement of tougher penalties for those who damage the reef and a total ban on coral mining.
“They (the reefs) take thousands of years to grow; we destroy them in decades, even less,” he said while watching with despair an all too familiar sight on the open sea from the Pollhena beach – of glass bottom boats bobbing up and down over the reef as passenger tourists marvel at the sight of one of nature’s wonders now in danger of extinction.
විසිතුරු බව රැදි හික්කඩුවේ කොරල්පර
දක්ෂිණ ලංකා වෙරළ තීරය වඩාත් සුන්දර කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ හික්කඩුව ගල් මල් තීරය බව නොරහසකි. ශ්රී ලංකාවට ඇදී එන බොහොමයක් සංචාරකයන් දක්ෂිණ ලංකාවට ආකර්ශණය වීමට හික්කඩුව කොරල් උයන එක් හේතුවක් වී තිබේ. මෙහි දුර්ලභ කොරල් දැක ගැනීමට විදේශීය සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන්ද මහත් උනන්දුවක් දක්වති. එහෙත් දේශීය ස්භාවික සම්පතක් වූ හික්කඩුව කොරල් උයන මේ වන විට විනාශ වෙමින් පැවතීම අවාසනාවන්ත සහගත තත්ත්වයක් බවට පත්ව තිබේ.
‘‘හික්කඩුවේ තියෙන වැදගත්ම ස්ථානය වන්නේ මේ කොරල් උයනයි. ඒත් මිනිසුන්ගේ වැරදි නිසා මේ වන විට කොරල් පරය විනාශ වීමේ බරපතල ගැටලූවකට මුහුණ දීලා තියෙන්නෙ.’’ හික්කඩුව කොරල් උයන රැකගැනීමේ ජාතික සංවිධානයේ නිර්මාතෘ ආර් කේ සෝමදාස පැවසුවේය.
මේ වන විට හික්කඩුව කොරල් පරයෙන් 80% පමණ කොටසක් විනාශ වී තිබේ. 1998 වසරේ ඇතිවු මුහුදේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම (එල්තිනෝ සංසිද්ධිය) හේතුවෙන් හික්කඩුව ත්රීකුණාමලය ප්රදේශයන්හි කොරල්පර වලට අහිතකර අකාරයේ බලපෑමක් සිදු විය. මේ හේතුවෙන් දුර්ලභ කොරල් වර්ග බොහාමයක් අජීවි තත්ත්වයට පත්ව ඇතැයි සෝමදාස පැවසුවේය.
ධීවර කර්මාන්තයේදී දැල් භාවිතය මේ වන විට හික්කඩුව කොරල්පර විනාශ වීමේ ප්රමුඛම හේතුව වී ඇතැයි වී තිබේ. විශෙෂයෙන්ම ට්රැවල් දැල හෙවත් ඩිස්කො දැල භාවිතය කොරල් පරයට අතිශය හානිදායක වී තිබේ. කොටස් තුනකින් සමන්විත වූ මෙම දැල කොරල් පරය ආශ්රිතව වෙසෙන මසුන් සහ පොකිරිස්සන් ඇල්ලීමට භාවිත කරයි. මේ මගින් කොරල් පර වල ඇති මුහුදු පැලෑටි සහ කොරල් විනාශයට පත් වීමේ ප්රවණතාව ඉහලය. එමෙන්ම මොස්කි දැල් භාවිතයද කොරල් පරයට හානිදායක වී තිබේ. මේ දැල කොරල් පරය වසා සිටින සේ අතුරා යකඩ කූරකින් ඇන කොරල් පර වල සිටින කුඩා මසුන් දැලට පටලවා ගැනීමට උත්සහා කරයි.
මේ ආකාරයෙන් මසුන් ඇල්ලීමට උත්සාහ කිරීම නිසා කප්පරතොට කොරල්පරය ද විනාශ වී තිබේ.
‘‘ මීට අමතරව මසුන් ඇල්ලීම සදහා ඩයිනමයිට් දැමීම. හිරිගල් සදහා ගල් මල් කැඞීම සහ වෙරළ පරිසරය දුෂණය යන කාරණාත් විශාල වශයෙන් බලපානවා.’’ සෝමදාස පැවසුවේය. විශේෂයෙන්ම වෙරළ අවට සිටින ජනයා විසිතුරු කොරල්පර කඩා දෙස් විදෙස් සංචාරකයන්ට විකිණිමට උත්සහා කරයි. මේ තත්ත්වය තහනම් කර තිබුණද තවමත් හොර රහසේ එය සිදු වෙමින් පවතී. එමෙන්ම ගල් මල් උයන නැරඹීම සදහා සංචාරකයන් රැුගෙන යන බෝට්ටු වලින් සහ ධීවර කර්මාන්තයේ යෙදෙන යාන්ත්රික බෝට්ටු ධාවනයේදී දැවි තෙල් ජලයට මුදා හැරීමෙන්ද කොරල් විනාශ වේ. එමෙන්ම යාන්ත්රික බෝට්ටු නතර කිරීම සදහා නැංගුරම් භාවිතයද හෙතුවෙන්ද කොරල් විනාශ වීමට හේතුවක් වී තිබේ.
හික්කඩුව කොරල් පරය රැක ගැනීම සදහා තවමත් ප්රමාණවත් අවධානයක් යොමුව නැතැයි සෝමදාස පැවසුවේය. මේ සදහා ජාතික මට්ටමේ වැඩ පිළිවෙලක අවශ්යතාව පවතින බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
‘‘හික්කඩුව කියන්නේ ප්රධාන සංචාරක කලාපයක්. මේ කොරල් පරය නැරඹීමට විදේශීකයෝ විශාල වශයෙන් උනන්දුවක් දක්වනවා. එහෙත් මිනිස් ක්රියාකාරකම් මගින් දිගින් දිගටම කොරල් පරය විනාශ වෙනවා. මෙය සංචාරක කර්මාන්තයට යහපත් දෙයක් නොවෙයි. සංචාරක කර්මාන්තය කියන්නෙ මේ රටේ ප්රමුඛ ආදායම් මාර්ගයක්. ඒ නිසා මෙවැනි සම්පත් රැකගැනීම අතිශය වැදගත් කාරණයක්.’’ සෝමදාස ප්රකාශ කරයි.
‘‘කොරල් පර රැක ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් තමයි අපි කොරල් පර රැුකගැනීමේ ජාතික සංවිධානය නිර්මාණය කළේ. මෙහි කිසිම මුල්ය පරමාර්ථයක් නැහැ. අපිට විදේශීකයන් පවා මේ සදහා උදව් කරනවා. මේ සංවිධානය මගින් අපි කොරල් පර රැක ගැනීම සදහා හැකි පමණින් කටයුතු කරනවා.’’මේ වන විට කොරල් රැක ගැනීමේ ජාතික සංවිධානය මගින් කොරල් වගා කිරීමේ ව්යාපෘතියක්ද ක්රියාත්මක වී තිබේ.
හික්කඩුව කොරල් පරය සොයා ගැනීමේ ඉතිහාසය මීට දශක හතරකට පහකට එහාට දිවෙන්නකි. ඒ සමය වන විට හික්කඩුව ප්රදේශයේ එතරම් ජනගහණයක් නොවීය. සංචාරකයන් සදහා පැවතුනේද එක් සංචාරක නිකේතනයක් පමණි. කල් ගතවත්ම මේ සංචාරක නිකේතනය ඉදිරිපිට මුහුදු සීමාවේ විසිතුරු ගල් මල් උයනක් ඇති බව ධීවරයෝ පවසන්නට විය. ඔවුන් එය හදුන්වන ලද්දේ වල්ව නමිනි. ක්රමයෙන් මෙම ස්ථානය ප්රසිද්ධියට පත් වූ අතර ධීවරයන් විසින් ඔරුව පතුලේ වීදුරුවක් සවි කර එය විදෙස් සංචාරකයින්ට නැරඹීමටද අවස්ථාව සැළසා දුණි. පසුකලෙක සංචාරක ඇමතිවරයෙක් වූ ආර් ජී සේනානායක මහතා මෙය දැක එකවර පිරිසකට නැරඹිමට හැකි පහසුකම් සහිත තරමක් විශාල ප්රමාණයේ පතුල වීදුරුවක් සහිත බෝට්ටුවක් මෙම නිවාඩු නිකේතනයට ලබා දී තිබේ. එතැන් සිට මෙය කර්මාන්තයක් ලෙස වර්ධනය විය.
අම්බලන්ගොඩ-මාතර වෙරළ තීරය මහා රාවණා සහ කුඩා රාවණා කොටුව මඩකලපුව පාසිකුඩා වෙරළ තීරය ත්රීකුණාමලය කුච්චවේලී වෙරළ තීරය පේදුරු තුඩුව ඩෙල්ෆ් වෙරළ තීරය හා මන්නාරම කල්පිටිය වෙරළ තීරයේද කොරල්පර ව්යාප්ත වී ඇති ප්රදේශ ලෙස හදුනාගෙන තිබේ.
Hunting for gold at paradise beach
A man clad in a sarong makes his way along the sand. With a pair of diving gogglesand a snorkel in hand, he treads carefully along the shoreline, his eyes fixed on the sand before his feet. He looks for a shimmer, a tell-tale glint, andseeing none, he dons the diving mask and snorkel, and steps in to the waves.
The man is looking for economic opportunity through local tourism, though at first glance he looks like searching for lost trinkets. There are several like him along the shoreline of Polhena, in Matara. Polhena is known as a safe bathing spot, and is popular among local travellers who want a taste of salt water while they bathe. The reef a few hundred meters away, breaks the rough waves in a way where it’s a few soft waves that finally kiss golden sand. This has attracted local tourists who are traveling along the Southern coastline to get to locations like Yala or Kataragama. There are also a different crowd who make the Polhena beach their main point of travel, a day at the beach.
The man,along with a few others like him, are looking for jewelry dropped by the people who bathe there. Donned in diving mask and snorkel, the few men are a regular sight on Sunday and Monday mornings at the Polhena beach. While technically not legal, the ethics of their practice can be questioned. But like many in the tourism industry in Sri Lanka, they look for economic opportunity where others
fail to do so. And the findings, if there are any, can be golden.
When the crowds gather at the beach, the men are supposed to watch for any sign of visitors dropping something. When they notice people looking around for a dropped ring, bracelet or necklace, they make their way towards the unassuming visitor and help to look for the lost wearable. But almost always the lost is not found, but where it was lost is closely remembered. With apologies they retreat, the poor visitor now bereft a valuable poccession has a lousy day and leaves. Next morning if the poor soul were to return, lo and behold the sight at the beach, the same men who were so generous with their help to look for the piece of jewellery looking for it. Only this time, its finders keepers.
A person knows as Kiri Malli, says “We sometimes wait around and dive the moment we sense people drop something. The owners wait around hoping to find their lost valuables, but to no avail.”
According to him, the finding process is not merely diving around looking for the gold. “We dig the sand, and when we do, the rocks, pebbles, some corals, and even the fish eggs are released to the sea. In a way we mess up the whole beach”, he confesses – “It’s wrong”. But who cares and who will stop. Only last month one chap walked away with a chain that was resold for Rs 20,000.
Only Kiri Malli was willing to talk about his morning strolls on the beach and the occasional snorkelling under the early sun. Others don’t meet visitors’ eyes, are nervy when cameras click and move off quickly. Will the practice stop? Not very likely, unless someone were to ban snorkelling or even walking on the beach with eyes strained on the sand.
–By Dinidu de Alwis
