අවතැන්වූවන්ගේ අවශ්යතා ඉහළ මට්ටමක – නීල් බියුනේ
IDP needs high-UN
උතුරු පළාතේ ක්රියාත්මක යුධ ගැටුම් නිසා අවතැන්ව සිටින සිවිල් වැසියන් රදවා සිටින සුභසාධන කදවුරුවල මේ වන විට පවතින අවශ්යතාවයන් ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින්නේයැයි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ නේවාසික ප්රධානී නීල් බියුනේ පැවසීය.
‘‘යුද ගැටුම් නිසා අවතැන්ව සිටින සිවිල් වැසියන්ගේ තත්වය යහපත් අතට ගෙනඒම සදහා වැඩකටයුතු රැසක් සිදුකිරීමට සිදුවෙනවා.’’ කොළඹදී මැයි 29 වැනිදා පැවති ප්රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී බියුනේ කීවේය.
‘‘යුධ ගැටුම් නිසා අවතැන්ව සුභසාධන කදවුරුවල සිටින දස දහස් ගණනක් වන පුද්ගලයින් අතරින් දහස් ගණනකගේ මානසික තත්වය හා ශාරීරික තත්වය දුර්වල තත්වයක පවතිනවා.’’ හෙතෙම කීවේය.
වසර තිහකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ පැවති යුධ ගැටුමේ මේ වන විට අවසන්ව ඇති අතර යුධ ගැටුම් අවසානයේදී ලක්ෂ ගණනක සිවිල් වැසියන් පිරිසක් අවතැන්වූවන් බවට පත්වූහ. මැයි 18 වැනිදා රජය විසින් යුද්ධය අවසන් බව ප්රකාශ කළ අතර මේ වන විට ලක්ෂ තුනකට ආසන්න සිවිල් වැසින් පිරිසක් අවතැන්ව ඇති අතර ඔවුන් වව්නියාව, යාපනය, ත්රිකුණාමලය හා මන්නාරම යන දිස්ත්රික්කයන්හි පිහිටි සුභසාධන මධ්යස්ථාන 43 ක රදවා සිටින්නේය.
‘‘වව්නියාවේ පිහිටි සුභසාධන කදවුරුවල අවතැන්වූවන් 269,417ක් රදවා සිටිනවා. යාපනයේ අවතැන්වූවන් 11,086 ක් සිටින අතර ත්රිකුණාමලයේ අවතැන්වූවන් 6,697ක් රදවා සිටිනවා. මන්නාරමේ අවතැන්වූවන් 398 දෙනෙක් රදවා සිටිනවා.’’ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය කියන්නේය.
අභියෝගය
යුධ ගැටුම් වලින් අවතැන්ව සිටින සිවිල් වැසියන්ට අවශ්ය මානුශීය සහන සේවා සැපයීම මේ වන විට විශාල අභියෝගයක් බවට පත්ව ඇතැයිද එම සංවිධානය පැවසුවේය.
සුභ සාධන මධ්යස්ථානයන්හි සිටින අවතැන්වූවන්ට අවශ්ය මානුශීය සහන සේවා සැපයීම සදහා කටයුතු කිරීම රජයේ ප්රධානත්වයෙන් ජාත්යන්තර මානුශීය සහන සංවිධාන ඉදිරිපත්ව සිටින බවද එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මෙරට නේවාසික ප්රධානියා කියන්නේය.
‘‘ජලය, තාවකාලික නිවාස, සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් සැපයීමට රජයේ ප්රධානත්වයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ජාත්යන්තර රතුකුරුස කමිටුව ඇතුළු රාජ්ය නොවන සංවිධාන පියවර යොදා තිබෙනවා.’’ බියුනේ කියන්නේය.
යුධ ගැටුම් නිසා අවතැන්ව සිටින සිවිල් වැසියන් රදවා සිටින සුභසාධන මධ්යස්ථාන වෙත ජාත්යන්තර මානුශීය සහන සංවිධානවලට ගමන් කිරීමට අවස්ථාව ලබාදිය යුතු බව ජාත්යන්තරය දිගින් දිගටම ප්රකාශ කරන්නට වූ අතර මේ වන විට අවතැන්වූවන් රදවා සිටින සුභසාධන මධ්යස්ථාන වෙත ගොස් සහන සේවා සැපයීමට සිය සංවිධානයේ සහන සේවා කණ්ඩායම් වලට අවස්ථාව හිමිව තිබෙන බවද බුහුන් පැවසුවේය.
‘‘මේ වන විට අවතැන්වූවන් රදවා සිටින සියලුම සුභසාධන මධ්යස්ථාන වෙත ගොස් සහන සේවා සැපයීමට අවස්ථාව හිමිව තිබෙනවා.’’ ඔහු පැවසුවේය.
අවතැන්වූවන්ගේ කූඩාරම් නිසි පරිදි සකස්කළ යුතුයි
අවතැන්වූවන් රදවා සිටින සුභසාධන මධ්යස්ථානවල ඇති තාවකාලික කූඩාරම් නිසි පරිදි සකස් කළ යුතුව ඇතැයි බුහුන් කියන්නේය.
‘‘මේ වන විට ඇතැම් කූඩාරම්වල පවුල් කිහිපයක් සිටිනවා. මේ තත්වයට විසදුම් ලබාදිය යුතුයි. ඒ සදහා ඉඩම් වෙන් කිරීම සිදුකළ යුතුයි.’’ බියුනේ කීවේය.
අවතැන්වූවන් රදවා සිටින සුභසාධන මධ්යස්ථානවල යටිතල පහසුකම් වැඩි දියුණු කළ යුතුව ඇතැයිද හෙතෙම සදහන් කළේය. ජලය හා වතුර ගලාබස්නා කානු පද්ධති ආදිය නිසි පරිදි සකස් කළ යුතුව ඇතැයිද හෙතෙම කියන්නේය.
අවතැන්වූවන් රදවා සිටින සුභසාධන මධ්යස්ථානයන්හි සිටින අවතැන්වූවන්ට එම කදවුරුවලින් පිටතට යාමට මේ වන විට ඇත්තේ ඉතාමත් සීමිත අවස්ථාවකි. අවතැන්වූවන්ට නිදහසේ ගමන් කිරීමට ඇති අවස්ථාව කෙරෙහිද එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මෙරට නේවාසික ප්රධානියාගේ අවධානය යොමුවූවේය.
‘‘අවතැන්වූවන්ට නිදහසේ ගමන් කිරීටම අවස්ථාව ලබාදීම ප්රධාන ගැටලූවක් බවට පත්ව තිබෙනවා. වෙන්වී සිටින පවුල් නැවත එක් කිරීම, අවතැන්වූවන්ට නිදහසේ ගමන් කිරීම අවස්ථාව ලබාදීම හා අවතැන් කදවුරුවල සිවිල් පරිපාලනය ස්ථාපිත කිරීම වැදගත් වෙනවා.’’ බියුනේ කියන්නේය.
යුධ ගැටුම් නිසා අවතැන්ව සිටින සිවිල් වැසින් රැදී සිටින සුභසාධන කදවුරුවල තත්වය පිළිබදව නිරීක්ෂණය කිරීම සදහා ඇමරිකානු කොංග්රසයේ නියෝජිත පිරිසක්ද ලංකාවට පැමිණි අතර කදවුරුවල තත්වය පිළිබදව ඔවුන්ගේ ප්රසාදය පළවූයේය.
අවතැන්වූවන් අතර සිටින එල්.ටී.ටී.ඊ. සාමාජිකයින්
අවතැන්වූවන් අතර සිටින එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානයේ සිටි සාමාජිකයින් හදුනාගැනීම සදහා ආරක්ෂක අංශ මේ වන විට නොයෙකුත් පියවරන් ගනිමින් සිටින අතර මේ වන විට අවතැන් කදවුරුවල සිටි එල්.ටී.ටී.ඊ. සාමාජිකයින් සිය දෙනෙක් පමණ හදුනාගෙන ඇතැයි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය කියන්නේය.
‘‘එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානය සමග සම්බන්ධව සිටි පුද්ගලයින් අවතැන්වූවන්ගෙන් වෙන් කර තිබෙනවා. ඔවුන් මේ වන විට පුනරුත්ථාපනය සදහා යවා තිබෙනවා.’’ බියුනේ කීවේය
එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානයේ කටයුතු සදහා සම්බන්ධවී සිටි ළමුන් දෙසීයක් පමණ මේ වන විට අවතැන් කදවුරුවල සිටින බව අනාවරණය වී ඇතැයි යුනිසෙෆ් සංවිධානයේ මෙරට නේවාසික ප්රධානී පිලිප් ඩුමෙල්ලා කොළඹදී මැයි 29 වැනිදා කීවේය.
‘‘අවතැන් කදවුරුවල සිටියදී හදුනාගත් මෙම ළමුන්ගෙන් 59 දෙනෙක් පුනරුත්ථාපන කටයුතු සදහා අඹේපුස්සට යවා තිබෙනවා.’’ ඩුමෙල්ලා කීවේය.
යුධ ගැටුම් නිසා අවතැන්ව සිටින සිවිල් වැසියන් නැවත පදිංචි කිරීමට පියවර ගත යුතුයැයි මෙම නියෝජිත කණ්ඩායමේ ප්රධානී හීත් ෂූලර් කොළඹදී මැයි 29 දා පැවති ප්රවෘත්ති සාකච්චාවකදී සදහන් කළේය.
යුධ ගැටුම් නිසා අවතැන්ව සිටින සිවිල් වැසියන් නැවත පදිංචි කිරීමේදී රජයට විශාල වැඩ කොටසක් සිදුකිරීමට සිදුව ඇතැයිද හෙතෙම සදහන් කළේය.
බිම් බෝම්බ ඉවත් කිරීම
අවතැන්වූවන් නැවත පදිංචි කිරීමේදී යුධ ගැටුම් පැවති ප්රදේශ වල ඇති බිම් බෝම්බ ඉවත් කළ යුතුව ඇතැයිද ඒ සදහා ජාත්යන්තරයේ සහාය හිමිවිය යුතු බවත් හෙතෙම සදහන් කළේය.
මේ වසර අවසන් වන විට අවතැන්වූවන්ගෙන් සියයට අසූවක් පමණ නැවත පදිංචි කරන බව රජය පවසා තිබෙන්නේය.
‘‘අවතැන්වූවන් නැවත පදිංචි කිරීමේදී ඔවුන්ගේ නිවාස හා මූලික යටිතල පහසුකම් සපයා ගැනීම සදහාත් ජීවනෝපාය සකස් කරගැනීම සදහාත් අතිරේක සහායක් ලබාදිය යුතුව පවතිනවා.’’ බියුනේ කියන්නේය.
The needs in the camps currently housing the war displaced civilians in the north remain at a high level, UN’s Country Director in Sri Lanka, Neil Bhune said.
The UN said that providing humanitarian aid to the war displaced has now become a great challenge.
Bhune also said that providing free movement to the IDPs in welfare camps was a great concern and emphasized the importance of establishing a civil administration in the camps, reuniting families that have been separated and providing freedom of movement to the civilians.
The UN also said the security forces have separated those with LTTE links from the rest of the IDPs and have been sent for rehabilitation.
According to the UN, there are 269,417 displaced in the Vavuniya welfare camp while there are 11,086 displaced in Jaffna, 6,679 in Trincomalee and 398 in Mannar.
