අම්පාරටත් වල් අලි තර්ජන

Drought affects wild elephants

අම්පාර දිස්ත‍්‍රික්කයේ බොහෝ ගම්මානයන්හි ජිවත්වන ජනතාවට මිනිමරු වල් අලින්ගේ තර්ජනයට මුහුණ පා තිබෙනවා. දිවා රාත‍්‍රි දෙකෙහිම අලින්ගේ ග‍්‍රහනයට පත් වී සිටිනවා. මෙම ගම්මානවල බොහෝ ජනතාවගේ රැකියාව ගොවිතැන් කිරිමයි.

අලින්ගෙන් භෝග බේරා ගැනිමට නොහැකිව ගොඩ ඉඩම්වල වගා කටයුතු කිරිම අතහැර දමා තිබෙනවා. සෑම දිනකම පාහේ මෙම ගම්මානවල නිවසක් හෝ වගා පාළුවක් කරන බව ගම්වාසීන් පවසති.

‘මගේ ගෙදර ඔක්තෝබර් 10 වෙනිදා කැඩුවා. මමයි මගේ නෝනයි ගෙදර හිටියේ. එලවන්න හැදුවා ගියේ නෑ. ඊට පස්සසේ අපි දෙන්නා පිටි පස්ස දොරෙන් ගියා. ඇවිල්ලා බලනකොට ගෙදර ගන්න දෙයක් නැහැ.’ සුදුවැල්ල මඩුගහඇළ පදිංචි පියදාස පැවසුවේය.

මේ දිනවල දිගාමඩුල්ලට නියගයක් පවතිනවා. එම නිසා ආහාර සොයා වල් අලින් ගම් වඳිනවා. එය ගම්මුන්ට කරදරයක් වී තිබේ.

‘මගේ ගෙදර තිබුණ වී කලා ගිහිල්ලා. තව අල්මාරිය, දොරවල් ජනෙල්, තහඩු විනාශ කරලා දමලා ගිහිල්ලා. මේ මම හදපු ගෙවල් වලින් තුන්වෙනිගේ අලි කඩපු. මගේ තව ගෙවල් දෙකක් කැඩුවා. මම වනජිවි එකටත් කිව්වා.එතකොට වනජිවි එකෙන් කිව්වා දිඝවාපියේ අලියෙක් ගහලා එක් පුද්ගලයේ මැරිලා. අපි එතනට ගිහිල්ලා එන්නම් කියලා.’ මඩුගහඇළ පදිංචි පියදාස වැඩිදුරටත් පැවසුවේය.

පරගහකැලේට ඇර අනිකුත් ගම්මාන කිහිපයකට රුපියල් ලක්ෂ ගණනාවක් වියදම් කර අලින්ගෙන් සිදුවන හානිය වැලැක්වීමට විදුලි වැටවල් සවිකර තිබෙනවා. නමුත් එම විදුලි වැටේ කණු මේ වනවිට වල් අලි විසින් පෙරලා දමා තිබේ. මෙම විදුලි වැටේ විදුලිය නොමැතිවීමෙන්  වල් අලින්ගේ තර්ජනය වැඩිවී ඇති බව බොහෝ ගම්වැසියන්ගේ අදහස වි තිබේ.

‘දැන් අවුරුදු පහලොවක විස්සක විතර ඉඳන් අපේ ගෙවල් වලට වල් අලි තර්ජන ඇති වෙනවා. අලි වැටවල් දෙකක් තිබුණත් අලි මේ පැත්තෙ. තවම වනජිවි එකට බැරි උනා මේකට පිලියමක් ගන්න. මගේ පොල් ගස් තේක්ක ඔක්කොම කැඩුවා. විනාශ කළා.’ පරගහකැලේ පදිංචි බණ්ඩාර පැවසුවේය.

මෙම වල් අලි තර්ජනය නිසා බණ්ඩාර විවිධ අත්දැකිම්වලට ද මුහුණ දුන් බව ඔහු පැවසූවේය.

‘එදා පියදාස අයියාගේ ගෙදර කැඩුව දවසට පහුවදා මම මඩුගලඇළ ආවා.උදේ හයට විතර. එතකොට අලියා හිටියා. අපි එළවන්න හැදුවා. ඊට පස්සේ අපේ පස්සේ පැන්නුවා. අපි දිව්වා. දුවලා කෑගැහුවා. ඊට පස්සේ අලියා බැහැලා ගල්ඔය ගගෙන් එගොඩ උනා. මීනි මරණ අලි ඉන්නේ.’ පරගහකැලේ පදිංචි බණ්ඩාර වැඩිදුරටත් පැවසුවේය.

අගෝස්තු නවවන දිනද රාත‍්‍රි පරගහකැලේ නිවාස රැුසකට ආලාභානි කර තිබේ. වල් අලියා පහර දෙනවිට නිවස තුළ සිටි අය නිවසින් පළාගෙිස් දිවි බෙරාගත් බව ඔවුහු පවසති.

‘වල් අලි කරදරය අපේ ගමට හරි කරදරයක් වෙලා. එදා කඩලා දැම්මෙ මගේ නැන්දම්මගේ ගෙදර. අලියා පහර දිලා මගේ අත කැඩිලා අවුරුදු එක හමාරක් වෙනවා. අලියා පැය තුනක් විතර වත්තෙ හිටියා.ගම්වැසියන් හැටියට කියන්නෙ අපිව මේ වල් අලි කරදරයෙන් බේරා දෙන්න කියලා.’පරගහකැලේ බී.එල්.ඩී.ගාමිණි පැවසුවේය.

අම්පාර දිස්ත‍්‍රික්කයේ වල් අලි පහර දීම  නිසා මේ වන විට ජිවිත නැති වි තිබේ. තවද වල් අලි මියයෑම් මිනිස් ජිවිත ඔත්පොල වීම් නිවාස විනාශ කිරිම් විශාල සංඛ්‍යාවක් සිදු වී තිබේ.

අම්පාරෙ මේ වර්ෂයේ ගිය මාස දහය වනවිට වල් අලි 32ක් මියගොස් තිබෙන බවත් තවත් වාර්තා වියයුතු බව වනජිවි කාර්්‍යාලය පවසති. මිනිස් ජිවිත හතරක් හා නිවාස හා දේපල විනාශ කිරිම් විශාල සංඛ්‍යාවක් තිබෙන නමුත්  තව වාර්තා නොවු තොරතුරු තිබෙන බවත්  අම්පාර  වනජිවි කාර්යාලයේ අධ්‍යක්ෂක එන්.සි.ජි.රූපසිංහ මහතා වැඩිදුරටත් පැවසුවේය.

The drought in the Digamadulla area has resulted in wild elephants encroaching into villages in search of food. The problem of wild elephants has resulted in some farmers giving up crop cultivation. The house belonging to Piyadasa in Madugahaela was destroyed by wild elephants on Saturday (10). The elephants had also eaten the paddy stored in the house. Elephants have even managed to break some pillars of the electric fence that was erected to protect villages from wild elephants. The electric fence does not cover the Paragahakele village, which has been under wild elephant attacks for the past 15-20 years. Apart from the damage to crop and properties, the human elephant conflict according to the Ampara Wild Life Office has resulted in the death of about 32 wild elephants and four humans this year alone.