ඇත් පෙළහර පෑ පනාමුරේ ඇත් ගාල

පනාමුරේ ඇත් රජා යන නම ඔබට ඉතා හුරු පුරුදුය. එය දශක කිහිපයක් තිස්සේම, ඇතැම් විට ඔබේ හද තුළ සංවේගය දරා සිටින්නක්ද විය හැකිය. තම වර්ගයා වෙනුවෙන් සටන් වැද සිටියදී ඛේදනීය ලෙස මහපොළව සිපගත් ඒ සද්ධන්තයාගේ කතාව අද අපගේ ඉතිහාස පොත් අතර මෙන්ම සාහාත්‍ය නිර්මාණ අරාද සිටියි. ඒ සිව්පා සතෙකු වුව එම හස්තියා මිනිසුන්ට පවා ආදර්ශයක් ප්‍රකට කළ නිසාය.

මඩුවන්වෙල පරපුරේ නින්දගමක්ව පැවති කොළොන්න කෝරළයේ පිහිටා ඇති පනාමුරේ එකල අලි ඇතුන් ගහණ වනගත ප්‍රදේශයක් ලෙස පැවතුණි. අක්කර තිස් එක් දහසක් පුරා ව්‍යාප්තව තිබූ එම නින්දගම තුළ ජීවත් වූ මිනිසුන් මෙන්ම සතා සිව්පාවාද මඩුවන්වෙල පරපුරට අයත්සේ ඔවුහු සිතූහ. කඳුබෑවුම්, මිටියාවත් ඇළ දොළ වලින් යුතු වූ මෙම ප්‍රදේශය එකල අතිශයින් දැකුම්කලූ වන ලැහැබක් විය.

එලෙස පැව්ති පනාමුරයට අද නාගරීකරනයේ දොරගුළු විවිරව ඇත. රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයට අයත් පනාමුරයේ මේ වන විට මං මාවත් ජනාවාස ප්‍රදේශය පුරා පැතිර යමින් තිබේ.
වන සතුන්ගේ නින්දගමක් වූ පනාමුරය හා අවට ප්‍රදේශය වඩාත් ප්‍රකටව තබුණේ අලි ඇතුන් බහුල ප්‍රදේශයක් ලෙසිනි. 1912 දී සිදුකල ගණනය කිරීම් වලට අනුව එහි අලි ඇතුන් 2300 ක් පමණ වාසය කොට ඇත. මඩුවන්වෙල පරපුර ඒ සියල්ල තමන්ට අයත් බූදලයක් ලෙසින් සැලකූහ.
සිය නින්දගමෙහි ජීවත් වූ මෙම සද්දන්ත අලි සම්පත විකිනීම නිසා ඔවුන්ට වරින් වර අතිවිශාල ආදායමක් ඉතා පහසුවෙන්ම උපයා ගත හැකි විය. ඔවුහු අවුරුදු 5 කට වරක්වත් අලි ගාල් පැවැත්වීම හෙවත් අලි ඇල්ලීම සිදු කළහ. 1912 දී  මඩුවන්වෙල රටේ මහත්තයා විසින් පවත්වන ලද එවැනි ඇත් ගාලක් පිළිබඳ සටහනක් ස්වීඩන් ජාතික ඒ. ඩික්සන් මහතා විසින් ලියා ඇත. රජයේ අවසරයක් නොමැතිව වුවද ඇත් ගාලක් බැඳ අලි ඇල්ලීමේ බලය තිබූ එකම පුද්ගලයා වූයේද ඔහුය. අක්කර 64 ක භූමි ප්‍රදේශයක් පුරා එම ඇත්ගාල පවත්වා ඇති බව සඳහන් වෙයි.

දිවයින පුරා පිහිටි  විවිධ ප්‍රදේශවල මෙලෙසින් එකල අලි ඇල්ලීම සිදුකරන ලදී. එමගින් විශාල ආදායමක් උපයා ගැනීමට නින්දගම් හිමි රදළයන්ට හැකියාව ලැබුණි. 1950 දශකය වන විට මඩුවන්වෙල පරපුරේ ජීවමාන උරුමක්කාරයා වූයේ සර් ෆ්‍රැන්සිස් මොලමුරේ මහතාය. ඒ වන විට රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ ප්‍රථම කථානායක ධුරයද දරමින් සිටියේ ද එතුමාය.  අලි අල්ලමින් විශාල ආදායමක් උපයාගත් පරපුරකට අයත් වූ සර් ෆ්‍රැන්සිස් මොලමුරේ මහතාටද එවැනි අදහසක් පහල වීම පුදුමයක් නොවේ. එමෙන්ම ඔහු සතුව අලි ඇල්ලීමේ  මන්තර තිබූ බවත් එකල ජනප්‍රියව තිබුණි. එවැනි මන්තර බලයෙන් අලි හීලෑ කිරීමට හැකි බවට විශ්වාසයක් මොලමුරේ අප්පෝ වෙතද විය.

පනාමුරේ ඇත්ගාලට යන මඟ දෙපස සොඳුරු සල්පිල් ඉදි කොට තිබුණේ සැණකෙළියකට සැරසෙන්නාක් මෙන්ය. තානායම්, කෑම බීම ආපනශාලා, සමාජ ශාලා, විනෝද උයන්ද ඒ අවට තාවකාලිකව ඉදි කොට තිබුණි.  ඇඹිළිපියිට කොළොන්න මාර්ගයේ ගමන් කරනා විට හමුවන පනාමුරය නගරයේ සිට කිලෝමීටර දෙකක පමණ දුරකින් මෙම ඇත් ගාල ඉදිකොට තිබුණි. මෙම ගාල් නගරය :ජර්්ක එදඅබ- ලෙස හැඳින් වූහ. මිනිස් වාසයකින් තොරවූ එම ප්‍රදේශයේ වනසතුන් බහුලව වාසය කළහ.

ඇත් ගාල ඉදි  කොට තිබුණේ අක්කර 4 ක පමණ භූමි ප්‍රදේශයක් වට කොටය. අලි ඇතුන් දිය බීමට පැමිණෙන ස්වභාවික දිය උල්පතක් ඇත් ගාල තුළ විය. එහි දිය කිසිදා නොසිෙඳන බවට විශ්වාසයක් එදා මෙන්ම අදද ජනතාව තුළ වෙති. ඇත් ගාල වට කොට බැඳි වැටට සිටුවා තිබුණේ ශක්තිමත් බුරුත කඳන්ය. ඒවා අඟල් 12 කට වඩා වැඩි විශ්කම්භයක් ඇති ගස් කපා සකසා තිබුණි. අඩි හතරෙන් හතරට එම බුරුත කොටන් සිටුවා තිබුණි. වැටෙහි උස අඩි 15 ක් පමණ විය. එම බුරුත වැටෙහි හරස් අතට ලී බැඳ තිබුණි. එම හරස් ලීයක් අඟල් 4ක් තරම් ඝණකමි විය. මෙම ඇත් ගාල වනය මැද පිහිටුවා තිබූ නිසා එය වන සතුන්ට පහසුවෙන් නොපෙනුණි.

සද්දන්තයින් දියට බසිනා මාවත සමීපව මංකඩ ඉදි කොට තිබුණි. එම මංකඩින් අලි ඇතුන් ගාලට ඇතුළු වූ පසුව එම කඩුල්ල සැකසීමටද කටයුතු කොට තිබුණි. නින්දගමෙහි වෙසෙන ජනතාව මෙම අලි වැට ඉදිකිරීමේ කාර්යය සිදුකළහ.  අලි ඇතුන් ගාල තුළට කොටු කරනා අයුරු දැක බලා ගැනීමට ප්‍රවේශ පත්‍ර ගෙන සාමාන්‍ය ජනතාව පමණක් නොව රාජ රාජ මහාමාත්‍යාදීන්ද පැමිණියහ. ඔවුන් සඳහා විශේෂ නැරඹුම්  මැදිරියක්ද ඇත් ගාලෙහි ඉදිකොට තිබුණි.

සර් ෆ්‍රැන්සිස් මොලමුරේ අප්පු විසින් පවත්වන ලද ඇත් ගාල නැරඹීම සඳහා එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුකාරවරයා වූ සෝල්බරි සාමි, හමුදාපති රොස් මහතා මෙන්ම කීර්තිමත් ඉංග්‍රීසි ලේඛක දොස්තර ආර්. එල්. ස්පිට්ල් යන අයද ආරාධනා ලැබ සහභාගී වී සිටියහ. අලි ගාල් කිරීමට 2000 කට අධික පිරිසක් සහභාගි විය. ඔවුහු දම්වැලක පුරුක් මෙන් ගිනිපන්දම්  දල්වාගෙන ඛෙර දවුල් හනංවමින් ඝෝෂා කරමින් අලි ගාල දෙසටම පලවා හැරියහ.

1950 අගෝස්තු මස පැවැත්වූ එම ඇත් ගාලට වල් අලි 27 දෙනෙකු පමණ කොටුකරගනු ලැබූහ. කුඩා ඇත් පැටවුන් දෙදෙනෙක්ද ඒ අතර වූහ.  අලි ඇල්ලීමට එකල ප්‍රසිද්ධව සිටි සෑම් ඇලපාත මුදළිඳු මෙන්ම මඩුවන්වෙල පුංචිකෝරාළ මොලමුරේද එම කාර්යයේ මූලිකත්වය ගත්හ. අලි හීලෑ කිරීමට මන්තර දත් ස්ර් ෆ්‍රැන්සිස් මොලමුරේද ඔවුන් සමගම ඊට එක් වී සිටියහ. අලි ඇල්ලීමේ කාර්යයෙහි යෙදී සිටි පනිත්තලයින් (අලි ඇල්ලීමට පහුණු කර වූවන්) සියළු දෙනාම පාහේ ඊට සහභාගි වූහ.

වල් අලි කොටු කර බැඳ තැබීම සඳහා හීලෑ අලි 14 දෙනෙක්ද සහභාගී කරවනු ලැබූහ. ඇත් ගොව්වන් දෙදෙනෙකු බැගින්ද එම හීලෑ අලියන්ට සිටියහ. වල් අලි, ගාල ඇතුළට කොටු කර ගත් පසුව ඊළඟ කාර්යය වූයේ උන් විලංගු දමා බැඳ ගැනීමය. පසු දින උදැසන ඒ කාර්යය සඳහා සහභාගි වන අයට ආශිර්වාද පිණිස බුදුන් වැඳ දෙවියන් පිදීමක්ද සිදු කෙරිණි.

මතුරා ජීවම්  කරන ලද බුලත් කොලයක් දෙකට ඉරා එක කැබැල්ලක් ඉනෙහි ගසා ගත් මොලමුරේ  අප්පු ඉතිරි කොටස පොළවෙහි අඳින ලද ඉරක් මත තැබූහ.  හීලෑ අලි දෙදෙනෙකු යොදා ගනිමින් වල් අලියෙකු කොටු කිරීම සිදුවිය. එසේ හීලෑ අලි දෙදෙනෙකු විසින් කොටු කරන ලද අලියෙකුගේ පාද ලණු මද්ධකින් බැඳ පසුව එම අලියා ගසක බැඳ තැබීම සිදු කෙරුණි.

දින කිහිපයක පරිශ්‍රමයකින් පසු වල් අලි 26 දෙනෙකු ගස් බැඳීමට හැකිවිය. කිරට හනා පැටවුන් දෙදෙනා මව් ඇතින්නියන් වෙත මුදා හැරීමද සිදුවූයේ නරඹන්නන් තුළද දරු සෙනෙහස, මව් සෙනෙහස උතුරා යද්දීය. කිහිප වරක්ම ඉමහත් පරිශ්‍රමයක් දැරුවද එක් සද්ධන්තයෙකු කොයු කර ගැනීමට කිසිවෙකුටත් හැකිවූයේ නැත. අඩි 9 ක් පමණ උස වූ එම අලියාට අවුරුදු 25 ක් තරම් වයස විය.

ඇතුන් ඇල්ලීමට නම් දරා සිටියවුන්ද අලි හීලෑ කිරීමේ මන්තරයද එම සද්ධන්තයා ඉදිරියේ වලංගු නොවීය. ඌ හීලෑ අලි ඇතුන්ගේ පස්සා ගාත බිම ඇනෙන්නට පහර දුන්හ. ගස් බඳින ලද රැහේ සෙසු අලි ඇතුන් එම යදම් වලින් බඳ ගැනීමට එම ගස්වලට පහර පිට පහර දුන්නේය. දින තුන හතරක් තිස්සේම සිය රැහේ සගයින් විලංගුවේ  සිටින අයුරු දැක වඩ වඩාත් කිපුණු මෙම තිරස්චීන නායක සද්ධන්තයා උන් වෙනුවෙන්ම සටන් කළේය.

අලියාට මන්තර අහන්නේ නැහැ. ඌට පිස්සුව හැදිලා. සර් ෆ්‍රැන්සිස් මොලමුරේ මහතාගේ මුවින් පිට වූයේ එම සද්ධන්තයාගෙන් අනූනවයෙන් සිය දිවි ගලවාගත් පසුවය. ගාලේ දොර හැර තැබූව ද නායක හස්තියා සිය රැහේ උන් වෙනුවෙන්ම සටන් වැදුනා මිස පලා නොගියේය. පනාමුරේ සද්ධන්ත ඇත් රාජයාගේ මෙම වික්‍රමය රට පුරා විදුලි වේගයෙන් පැතිර ගියේය. පාර්ලිමේන්තුවේ සිටි ආචාර්ය ඇන්. ඇම්. පෙරේරා මහතා ඇතුළු වාමාංශිකයෝ මොලමුරේගේ මෙම ක්‍රියා කලාපය හෙලා දකිමින් උද්ඝෝෂණද කළහ.

පනාමුරේ  ඇත් රජාගේ වික්‍රමය අභිමුව අසරණ වූ සර් ෆ්‍රැන්සිස් මොලමුරේ  මහතා මෙම අලියා මරා දමන්නට කටයුතු කළේය. රත්නපුර පොලීසියේ නිලධාරීන් 6 දෙනෙකු පැමිණියද එක වෙඩි පහරකින් අලියා ඝාතනය කරන්නට බැරි  බව පැවසූහ. මොලමුරේ මහතා එම පොලින් නිලධාරීහු පන්නා දැමූහ. පසුව ඒ සඳහා කැඳවන ලද්දේ දිවයිනේම නම් දැරූ ඉලක්කයට වෙඩි තැබීමේ ශරයාය. ඔහු නාවික හමුදාවේ සේවය කළ උසස් නිලධාරියෙකි. නීතීඥයෙකුද වූ ඔහු නාවික කොමදෝරු සෑම් කදිරගාමර් මහතාය.

සිය වර්ගයා වෙනුවෙන් වෙඩි උන්ඩයට දිවි පිදීම ගණනකට නොගත් පනාමුරේ ඇත් රජා වෙඩික්කරු ඉදිරියට දුවගෙන ආවේය. අලියා වෙක්කරු ඉදිරියට ලංවත්ම ඔහුගේ රයිෆලයෙන් නිකුත් වූ වෙඩි පහර මුළු රටම පමණක් නොව ලොවම කම්පා කරවූවක් විය. මෙය චිත්‍රපට දසුනක් ලෙස නැරඹූ සියළු දෙනාගේම දෙනුවන් තෙත්කරවූහ.

1950 අගෝස්තු මස 10 වැනිදා සිදුවූ පනාමුරේ ඇත් රජාගේ වික්‍රමය ඛේදනීය ලෙස නිමවී  දැන් දශක 6 ක් පමණ ගත වී ඇත. එම සිව්පා සද්දන්තයා සිය රැහේ වෙනුවෙන්, දිවිපුදා රැකගත් අලි පරපුර වෙනුවෙන්, ඉන් පසු කිසිවෙකුටත් ඇත් ගාලක් පැවැත්වීමටද නොහැකි විය. ඒ එය සියළු දෙනා තුළම දැඩි කම්පනයක් ඇති කළ බැවිනි.

පනාමුරේ  ඇත්ගාල අද පුරාවිද්‍යාත්මක උරුමයක් ලෙස ප්‍රකාශ කොට ඇත. එහෙත් එම භූමිය අද ඇත් ගාලක් තිබූ බවට හෝ සලකුණක් ශේෂ කොටගෙන නෙමැතිවීම පිළිබඳ බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතුය. ඇත් ගාලෙහි වැටට සිටවූ එක් බුරුත කඳක් පමණක් ඉතිරි වී ඇතත් එය තවත් මාස කිහිපයකින්ම ජාතියට අහිමිවනු ඇත. එම කණුව පවා රැක ගැනීමට පුරාවිද්‍යා දෙපාරේතුමේන්තුව කටයුතු කොට නොමැත. අලි ඇතුන් භාවිතා කළ දිය බුබුල මගින් නික්මෙන්නා වූ ජල කඳ කිතුළ බොකු ආර  හා එක් වී ගලන්නේ අලි ඇතුන්ගේ ශෝකී ස්වරයෙන්ය.

ධම්මික රණවීර