No Peace in Sight in Human-vs-Elephant War
KONWEVA, Sri Lanka, Aug 4 (IPS) – Dusk creeps over Konweva like a black shroud slowly draping over the village. The edges of its paddy fields, where the agricultural plains meet the surrounding thick shrubs, are first to be blanketed in the darkness. Already, there are signs that the night will not be peaceful.
Villagers in Konweva, located in north-western Kurunegala district some 150 kilometres from the Sri Lankan capital Colombo, eye one another anxiously as loud booms are heard across the fields. “They have begun to move,” Immihami Mudiyanse, a farmer, warns in hushed tones.
From the edge of an abandoned paddy field, we keep a watchful eye out for them – marauding elephants that have been wandering from their jungle habitat and wreaking havoc in the village.
Suddenly, Shanika Ekenayaka, one among the group keeping vigil that night, gestures urgently toward a spot in the horizon where the field ends and the jungle begins. A large shadow emerges nonchalantly from the shrubs and lumbers leisurely across the deserted field – oblivious to the loud firecrackers that go off intermittently, somewhere over the ridge of the jungle. A group of us squats just 500 metres away – the beast knows we are there, but does not care.
In stark contrast, we are visibly more nervous. Mesmerised by the magnificent figure in front of us, our heads twitch toward the jungle to our left every 10 seconds or so, cautious not to be caught off-guard by other rampaging elephants that could be heading straight toward us. “That wouldn’t be very good, would it?” Ekenayaka asks, rhetorically.
After 20 gut-wrenching minutes, the animal completes its amble across the field, and disappears as it appeared – merging into the darkness behind a dirt road. “Tonight there will be no sleep,” Mudiyanse says, as he heads back to his paddy fields to keep a night of vigil.
The hide-and-seek battle between the villagers and the elephants here is a common, but deadly, ritual. And Konweva is but one location where this deadly game is being played out.
According to government official Archchilage Weerasinghe, some 283 hectares of land have been cultivated in the Konweva area for paddy. But the elephants have impeded further development. “We don’t plant in an area of about 350 acres (142 hectares) because of elephants,” Weerasinghe says.
The elephants cross the paddy fields at will and trample the crops, villagers complain. Weerasinghe gave IPS a tour of some agricultural areas where the animals had roamed the week before. From a distance, it looked like the aftermath of a meteorite storm. The elephants have also destroyed hundreds of coconut trees lining the village, he explains.
It does not help that villagers are not entitled to compensation for damages to crops caused by the elephants if their fields are on government-owned land, which locals often use without permits.
In short, residents here say, elephants are far from the adorable creatures seen on television.
In July, a villager was trampled to death, and his wife injured, in an elephant attack. According to Weerasinghe, at least three villagers have been killed by elephants in the past year. In Sri Lanka, some 228 elephants and 50 humans were killed in human-elephant confrontations in 2009, say government reports.
“The government gives us crackers to light when they come, but they are of no use,” Weerasinghe laments. Each farmer receives four firecrackers a month, “not enough, not enough for even a day,” he says.
Some experts, like Jayantha Jayewardene of the Asian Elephant Specialist Group, believe the elephants might have wandered into villages here because they prefer secondary- growth forests, or those in the process of re-growth after having been used for agriculture or logging.
The abundance of food in villages like Konweva, where paddy harvests can remain stored inside residents’ homes for months, also provides incentive for the elephants to venture into these homes.
In fact, the elephants have shown a penchant for paddy that is at a particular age, “not young, but not mature enough for harvest,” says Deepani Kumudini, a Konweva resident. To keep the roaming herds from pillaging their produce, farmers are forced to harvest crops before they reach maturity.
Jayewardene suggests a possible solution: building electric fences to keep the animals out – a method that is used extensively here in Sri Lanka. But there could be far- reaching consequences. “One thing to bear in mind is that fencing can confine elephants to a small area and lead to starvation among the animals, especially when food is scarce during times like drought,” Jayewardene explains.
While experts encourage farmers to be more vigilant in watching over their crops, villagers argue that the extra effort results in excruciatingly low returns on investment from paddy cultivation.
In one case, 14 guards had to be employed on elephant watch, stationed in seven huts erected around a 1.6-hectare paddy field. “The labour cost, the time all put together, this is not worth it,” says Weerasinghe. To add to the farmers’ woes, paddy prices have fallen recently.
The villagers are adamant that the elephants are not native to the area: they were not seen here until some 20 years ago, they say. Some believe the first elephants were sighted in Konweva in March 1992 after the herds were forced to flee jungles in the north-east when Sri Lanka’s ethnic conflict erupted into an all-out war.
Wherever the elephants came from, villagers want them out – but that is unlikely to happen. For now, there is no solution in sight to make peace between human and beast, so the nightly ritual of elephant patrols by Konweva villagers continues.
ගමම බිය වද්දා සද්ධන්තයන් රජ කරයි
ඔරලෝසුවේ තුනේ කණිසම වැදුනා. කෝන්වැව ප්රදේශයේ පදිංචි වැසියන් යුහුසුළුව සැරසෙන්නේ කුමකටද ? ජීවිතය යන්තමින් හෝ ගැට ගහගන්න කරන එකම ව්යාපාරයත් හරිහැටි කරගැනීමට නොහෙකි වෙන කොට මිනිස්සු කොච්චර නම් අපහසුතත්වයන්ට පත්වෙනවා ඇද්ද ? ප්රදේශයේ වැසියන්ට මේ වනවිට විශාල ප්රශ්න රාශියකට මුහුණ දෙන්න සිදුවෙලා.මේ හැම දේකටම හේතු වී ඇත්තේ වල් අලින්ගේ කඩා වැදීමයි.
“මේවා මේ කපන්න තරම් පැහිච්ච ගොයම් ගස් නෙමෙයි එත් ඒවා පැහෙනකම් තියන්න බැහැනේ ” යයි කුරුණෑගල, අතනගල්ල ප්රදේශයේ පදිංචි දීපානි කුමුදුනි පැවසිය. පවසන ආකාරයටම සියල්ල නතු කරගැනීමට නොහැකි නිසා මමත් ඒ පැල දිහා බලන් හිටියා .ඇත්තටම ඒවා කපන්න තරම් ප්රමාණවත් තරමට පැහිල තිබ්බ ඒවා නෙමෙයි ඒත් පොලිසියෙන් කඩා වදින්නා සේ එකපාරටම මුළු ප්රදේශයම බියගන්වා කඩා පත්වෙන වල් අලින්ගෙන් ඒවා බේරගන්න තියන එකම ක්රමය මෙය ඇරෙන්න වෙන දෙයක් එයාල දැනන් හිටියෙත් නැ. සමහරක් දවස් වල හවස් වෙනකොට මුළු කුඹුරු යායම වැසෙන තරමට සන්දන්තයන් සියයක් දෙසීයක් තම වගාවන් යටකරගෙන සිටින බව ඔවුන් අපිට පැවසුවා. මහන්සියෙන් වගා කරපුව නිකරුනේ ව්නාශ වෙන්න දෙන්න පුලුවන්ද ?
දීපානි කුමුදුනි කෝන්වැව ප්රදේශයේ පදිංචිකාරියක් නොවුවත් ඇය මෙම ප්රදේශයෙන් විවාහයක් කරගැනීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින්නියක්. තම අනාගත ස්වාමියාගේ දියුණුවට දැන් පටන් අත්වැලක් වන්නට සිතා ඇය මෙහෙට විත් අත් උදව් දෙයි.
“රජයට දැන් වුවත් වැඩක් උනේ නැ මේවා රජයට අයත් ඉඩම් නිසා අලින්ටත් ජිවත් වෙන්න අයිතියක් තියනවා කියල එයාල කිව්වා. වන ජීවි එකට දැන්වුවා ඒත් එයාලත් ඇවිත් බල බල යනවා විතරයි ගණන් ගන්නේ නැ. ඕනේ නම් මම කොළඹ එන්න උනත් ලෑස්ති මේ ගැන කතා කරන්න . මේ පැත්තේ ළමයින්ට ඉස්කෝලේ යන්නවත් විදියක් නැ. හවස තුන හතර වෙනකොට වල් අලි මේ පැත්තට එනවා ඉතින් ළමයින්ව ඉස්කෝලේ යවන්න බයයි ” යයි දීපානි කුමුදුනි තවදුරටත් පැවසිය.
තම බඩවියත රැක ගන්න වගාකළ සියල්ල එක පැත්තකින් විනාශ වෙද්දී තවත් පැත්තකින් වටිනා ජිවිත ගණනක් බිලි වෙමින් පවතී. ” ගොයම් විතරක් නෙමෙයි මුන් මේ පැත්තේ මිනිස්සු කීප දෙනෙක්වත් මරල තියනවා. ගිය සුමානේ මේ පැත්තේ ගෙදරකට වල් අලියෙක් පැනල ඒ ගෙදර ගැනු කෙනයි පිරිමි කෙනයි උදේ ගෙදරින් එලියට බහින්න දොර ඇරගෙන එලියට එනවත් එක්කම හොඩ වැලෙන් අබරලා අරන් වාසනාවකට ගැනු කෙනා හොඩ වැලෙන් ලිස්සල බිමට වැටිලා එයාගේ අතක් කැඩිලා දැන් කුරුණෑගල ඉස්පිරිතාලේ ඒත් අවාසනාවකට පිරිමි කෙනාව බිත්තියේ ගහල මරල දැම්මා” යයි කොන් වැව ප්රදේශයේ පදිංචි ඉමිහාමි මුදියන්සේ පැවසුවේය .
කිලිනොච්චියේ සිටි මොවුන් මෙහි පැමිණ ඇත්තේ කුරිරු ත්රස්තවාදයෙන් මිදී සුන්දර පවුල් ජිවිතයක් ගත කිරීමටය. එහෙත් සිදුව එත්තේ අලින්ට බිලිවිමටය. මොවුන් ජිවත් වුනේ ගොවිතැන ජිවනෝපාය කරගෙන නොවේ කුඩ හදලා.
කනින් ඇසු සියල්ල හිතේ රදවාගෙන ආපසු එන්න හැදු අපි ගමම හොල්ලන සද්ධන්තයන් දැක ගැනීමට කැළයට වැදුනි. ඔරලෝසුවේ කට්ට කැරකෙන්නා සේ හිතත් මුළු කුඹුරු යායවල් වටේ දුවද්දී හැමදේම දැක ගැනීමේ අසාවෙන් අපි බලන් හිටියා. කොච්චර බලන් හිටියත් අපිට අපේ අරමුණ කරා යාමට යන්න බැරි උනා. ආපසු එන්නට හැරුණත් ඒ එක්කම වගේ අලින්ට ගහන වෙඩිල්ලක් පත්තු වුනා. පස්සට තිබ්බ කකුල ඉදිරියටම තියල නැවතත් ගමන ආරම්භකළා. විශාල ගස් දෙකක් මැද්දෙන් හොඩවැල එහෙට මෙහෙට වන වන අලියෙක් මතු වුනා. උගේ ගමන නිරීක්ෂණය කරමින් ඉදිරියට ගියද මාර්ගය අනෙක් පස තිබු කැළයට ඌ වැදුන නිසා අපිට නැවත දැක ගැනීමට නොහෙකි වුනා. විනාඩි කිහිපයක් ගත වුනා. කිලෝමීටරයක් දුරින් තවත් වල් අලි තුන් දෙනෙක් අපට දැක ගැනීමට හැකිවුනා. ඔවුන් ඒ ඇදෙන්නේ කුඹුරු තියන ප්රදේශයන් දෙසටය.
ගම්වාසීන් රැය පහන් කරන් පැල් බැදන් බලා සිටින්නේ මොවුන් එනතෙක්ය. අතීත අදුරු මතකයන් පිසදා හෙට නැගෙන හිරුත් සමග සතුටු සිතින් ජිවත් වෙන්නට කොන් වැව ගම්වාසීන්ට කවදා හැකිවේවිද?
යළිත් නැගෙන්නට සවියක් වනු මැන
නැගෙනහිරට හිරු උදා වූයේ එහි කිරණින් නැගෙනහිර වැසියන්ගේ ජීවිතවලට නවමු ආලෝකයක් ලබා දෙන්නට මෙනි. ශාපලත් යුද්ධය අවසන් වී සැනසිල්ලේ අවදිව හිදින්නට හැකි සමයක් නැගෙනහිරට දැන්උදා වී තිබේ. අමිහිරි යුද්ධයේ අදුරු සෙවණැලි යට දිවි ගෙවූ නැගෙනහිර වැසියන් ජීවිතය කොතැනකින් හෝ යළිත් අරඹන්නට සුබ සිහින දකිමින් සිටී. එහෙත් ඒ ගමනේදී දහසකුත් එකක් බාධක ජය ගන්නට ඔවුන්ට සිදුව තිබේ.
මාන්තෝට්ටම පදිංචි ඩබ්ලිව්.ඒ විල්බට් වික්රමනායක පවසන ආකාරයට මේ ප්රදේශයන්හි වැසියන්ට ප්රශ්න රාශියකට මුහුණ දීමට සිදුව තිබේ. වල් අලින්ගේ කඩා වැදීමත්, පානීය ජලය නොමැති කමත් සහ යටිතල පහසුකම් නිසි පරිදි නොමැති විමත් යන කාරණා හේතුවෙන් මේ ප්රදේශයන්හී ගැමියෝ දැඩි පීඩාවට පත්ව සිටිති.
‘‘අපිට අලින්ගෙන් සෑහෙන්න කරදරයි. ඒ කාලෙත් තිබුණා, අදත් ඒ කරදරේ ඒ විදිහටම තියෙනවා.’’ විල්බට් පැවසුවේය. ඔහු පවසන ආකාරයට අවුරුදු තිහකට වැඩි කාලයක තිස්සේ මේ වැසියන් වල් අලින්ගෙන් පීඩා විදිති. ත්රිකුණාමලය දිස්ත්රික්කයේ දිගාමඩුල්ල ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් මහවැව ගම්මානයේ පවුල් 227 ජීවත් වෙති ඔවුන්ගේ ප්රධාන ජීවනෝපාය වන්නේ ගොවිතැන සහ දර කැපීමයි. එහෙත් නිදහසේ ගොවිතැනක් කර ගන්නට මේ ප්රදේශයේ වැසියන්ට වල් අලි ප්රශ්නය නිසා නොහැකි වී තිබේ.
‘‘අපි මේ ගමේ ජීවත් වෙන්නේ 1963 ඉදන්. මේවායේ කවදාවත් අලිවැටක් ගහලා බේරෙන්න බැහැ. හැන්දෑවේ හතර වෙනකොට අලි එනවා. ගමේ මිනිස්සු අලි ගහලා මැරෙනවා. ගෙවල් කඩනවා. ගොවිතැන් පාලූ කරනවා.’’ විල්බට් පවසන ආකාරයට මාසයකට වතාවක් ලැබෙන අලි වෙඩි හතර දවසක පැය බාගයකටවත් සෑහෙන්නේ නැත. කලක් තිස්සේ මේ කලාපයේ පවතින අලි මිනිස් ගැටුමේ අවසානයක් දකින තුරු මේ ප්රදේශයේ වැසියන් බලා සිටිති. අලි ප්රශ්නයට අමතරව මේ ප්රදේශයේ වැසියන්ට ජල ප්රශ්නයකටද මුහුණ දීමට සිදුව තිබේ. විධිමත් පානීය ජලපහසුකම් පද්ධතියක් නොතිබීම හේතුවෙන් මෙහි වාසීන්ට සැතපුම් දුර ගෙවා ජලය සොයා යාමට සිදුව තිබේ.
‘‘අපිට වතුර හොයාගෙන එහා ගමට යන්න වෙලා තියෙනවා. අපේ ළමයි ඉස්කොලේ යන්න කලින් වතුර අරන් එන්න පුථවන් තරම් පාන්දරින් යන්න වෙලා තියෙනවා. ගෑණු ළමයෙක් තනියම නාන්නවත් යවන්න පුථවන් කමක් කමක් නැහැ.’’ කිතුල්උතුව සමෘද්ධි සමිතියේ ලේකම් නිශාන්ත නිමල් පැවසුවේය. නිසි වාරිමාර්ග පද්ධතියක් නොමැති වීම හේතුවෙන් බීමට පමණක් නොවේ මෙහි ගොවියන්ට ගොවිතැන් කිරීමටද නොහැකි තත්ත්වයක් උද්ගත වී තිබේ.
‘‘අපිට ඉඩම් තියෙනවා. ඒත් වතුර නැති නිසා වගා කරන්න විදිහක් නැහැ.’’ කිතුල්උතුවේ ගොවියෙකු වූ සමරකෝන් රංබණ්ඩා පැවසුවේය. මේ ප්රදේශයේ මිනිසුන් දැඩි ලෙස දරිද්රතාවයෙන් පීඩා විදින බව නොරහසකි. ද්රරිද්රතාව මේ වැසියන්ට හුරුපුරුදු අදුරු සිහිනයකි.
‘‘ මට දැරවෝ හතර දෙනෙක් ඉන්නවා. අපි දර කපලා තමයි ජීවත් වෙන්නේ. ඒත් දැන් අමු ලී කෑල්ලක් තිබුණොත් අපිව වනජීවී එකෙන් අරන් යනවා. මේකෙන් ලැබෙන ආදායමෙන් ජීවත් වෙන්න අමාරුයි. ළමයින්ට දවසකට ඉස්කෝලෙ යන්න රැපියල් 120 ක් විතර යනවා.’’ කිතුල්උතුවේ එස්. සීලාවතී පැවසුවාය.
එමෙන්ම පලූ ගස් වලින් පලූ ගෙඩි කඩා විකිණීම මේ වන විට මේ ප්රදේශයේ වැසියන්ගේ ප්රධාන ජීවනෝපාය වි තිබේ. දශක කිහිපයක් ඇවිල ගිය කුරිරු යුද්ධයෙන් අනතුරුව සිය ගම් බිම් කරා පැමිණ සිටින ඔවුන්ට අත්වාරුවක් නොමැතිව නැගී සිටීම දුෂ්කර කාර්යක් වී තිබේ. නැවත පදිංචියට පැමිණි ඔවුන්ට සය මාසයකට ආහාර සලාකයක් හිමි වුවද එය සය මාසයක් ඉක්ම ගොස් ඇති බැවින් එය මේ වන විට ඔවුන්ට ලබා නොදේ.
‘‘අපි ප්රාදේශීය ලේකම්තුමාගෙන් ඉල්ලීමක් කළා තවත් මාස හයක් අපිට ආහාර සලාකය ලබා දෙන්න කියලා. ඒත් ඒකට කවුරු හරි ඉදිරිපත් වුණොත් විතරක් ලබා දෙන්න පුථවන් කියලා අපිට කීවා.’’ එහෙත් මේ වන තුරුත් කිසිදු ආයතයක් ඊට ඉදිරිපත් නොවී තිබීම ගම්වැසියන්ගේ ලතැවුලට හේතු වී තිබේ. කෙසේ වෙතත් ගමේ දියුණුවට ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය, හමුදාව සහ පොලිසිය මහත් සහයක් ලබා දෙන බව ගම්වැසියෝ පවසති.
මොරවැව ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය සහයෝගය ඇතිව රාජ්ය නොවන සංවිධාන පහක් එකතුව හැන්ඞ් කාෆ් නමින් පිහිටුවා ඇති ආයතනය මේ
ප්රදේශයේ වැසියන්ට මහත් පිටුවහලක් වී තිබේ. මේ ආයතනය ගමේ දියුණුවට අත්වැල් සපයන්නට ඉදිරිපත් වීම පිළිබද එහි වැසියන් කතා කරන්නේ කෘතවේදීවය. නීත්යානූකූල ඉඩම් නොමැති විමද මේ ප්රදේශ වැසියන් මුහුණ පා ඇති බරපතළම ගැටලූවක් බවට මේ වන විට පත්ව තිබේ.
‘‘යුද්ධය තිබ්බ කාළේ ගොවිතැන් හේන් කරන්න ඕන තරම් ඉඩ කඩ තිබුණා. ඒත් දැන් තත්තවය වෙනස් වෙලා. දැන් සමහර අයට හේන් ගොවිතැන් කරන්න ඒ ඉඩම් තමන්ගේම ඉඩම් බවට ඔප්පු කරන්න සිද්ධ වෙලා. අපේ මුතුන් මිත්තො තමන්ගේම මේ ඉඩම් වල ජීවත් වුණේ අයිතිය තහවුරු කරගෙන නෙමෙයි. මේ ඉඩම් නීතිතියෙන් අයිති නැති නිසා අපිට දැන් මේ වගෙන් අයින් වෙලා යන්න කියනවා. ඒත් අපිට වෙන යන්න තැනක් නැහැ. අපි කියන්නේ මේ ඉඩම් නිරවුල් කරලා අපිට බලපත්ර ලබා දෙන්න කියලා.’’ මාන්තෝට්ටම පදිංචි වික්රමනායක පැවසුවේය.
මේ වන විට මෙම ගම්වාසීන්හි වැසියන් නැවත පදිංචිකොට වසර පහක් ඉක්ම ගොස් තිබුණද බොහොමයක් පිරිසට තවමත් සිය අයිතිය යටතේ පවතින ඉඩමක හිමිකාරීත්වය අහිමි වී තිබේ. අතීතයේ සිදු වූ අතපසු වීම් හේතුවෙන් වර්තමානයේ සහ අනාගත පරපුරට නිදහසේ දිවි ගෙවීමේ ඉඩ ප්රස්තාව අහිමි වීමට ඉඩ නොතැබි යුතු බව ගම්වාසීන් අවධාරණය කර සිටිති.
Returning IDPs face jumbo squatters
MAHAWEVA, 8 July 2010 (IRIN) – Internally displaced persons (IDPs) returning to Sri Lanka’s Eastern Province face a big problem – elephants which have taken a liking to abandoned homesteads.
Since the decades-long civil war ended in May 2009, thousands of residents who fled the area in the 1980s and 1990s have been returning to their homes only to find that the jumbos, which had lived in the area previously, were now wreaking havoc in farmers’ fields.
In Mahaweva village, for example, a herd of three dozen elephants including at least four bulls are now regular visitors to the once abandoned homes. Residents say they are used to elephants nearby but have never seen them enter their communities so regularly before.
In June at least a dozen elephant attacks were reported in Batticaloa and Trincomalee districts, many parts of which were deserted during the war.
Wilfred Wickremasinghe, a 72-year-old villager who returned, after 26 years, to Kithuluthuva in Trincomalee District, about 330km east of Colombo, knows firsthand how deadly the wild elephants can be: Last month one of his neighbours was killed and his nine-year-old son badly injured.
“It was right next to the wall of the house,” Wickremasinghe said. “The animal was not used to humans, so it panicked and knocked down the wall.”
In Rukam, a village in Batticaloa District, the elephant threat is also there, though villagers have so far avoided serious injury: Athanayake Banda, 52, is happy to have returned to his home after 19 years, but he and his wife now sleep in a tree house about 10 metres off the ground to avoid the daily visitors.
“There is no stopping them. They just come from the jungle. Sometimes they don’t wait till it’s dark. By the afternoon they are in my plot.”
Much of his harvest was lost to the beasts, he said, gesturing towards the few remnants of maize left scattered about after the animals had finished feasting.
“I was in the tree. We just watched. They are not scared of sounds or anything,” Banda said, including the firecrackers he lit in an effort to drive them off.
School food targeted
At nearby Pillumallai Roman Catholic School, a herd of elephants attacked a classroom where sweets and cakes had been left after an official school function in May. Fortunately no children were around at the time, officials say, although the animals tore apart a window, ripping off its grille before helping themselves to the booty.
Animal experts say that when people moved out of the villages, the elephants simply moved in, lured by the ample food.
“Elephants love secondary growth; they relish it,” Jayantha Jayewardene of the Asian Elephant Specialist Group, told IRIN.
“After the villagers moved out, their plots were filled with secondary growth that the elephants prefer to branches,” he said.
The animals got used to roaming about without fear of confrontation, Jayewardene said, advising that the only solution – by no means an ideal one – was the erection of electric fences around crops.
Deadly encounters between elephants and man are nothing new in rural Sri Lanka. In 2009, over 220 elephants and 50 humans died in various encounters, Deputy Minister of Economic Development Ranjith Siyambalapitiya told Sri Lanka’s parliament recently.
Meanwhile, for some IDPs returning to their homes, the elephants remind them that some things have never really changed in their communities since they left: “They were here then. They are here now. We have to agree to live together,” Wickremasinghe said.
මාර්තු මැද වැසි.
පවතින උෂ්ණත්වය මඟ හරිමින් මාර්තු මැද වන විට වැසි ඇති වන කාළගුණ විද්යාඥ ගයනා හෙන්ඩවිතාරණ පැවසුවාය.
“ජනවාරි මාසයේ ඉන්දියාව හරහා හුළං හමන නිසා සීතලයි. නිරිත දිග මෝසම ටිකක් සක්රීය තත්ත්වය අඩු වුණා. එත් එක්කම සුළං තත්ත්වය අඩුවුණා . මේනිසා රස්නය දැනෙන්න පටන් ගත්තා. මේක සාමාන්ය තත්ත්වයක්. ගිය අවුරුද්දේ මීට වඩා මේ උෂ්ණත්වය තිබුණා. මාර්තු මැද වෙද්දී මේ තත්ත්වය අඩු වෙලා යාවි කියලා අපි හිතනවා. මොකද මාර්තු මැද වෙද්දි වර්ෂාව ලැබෙනවා.” හෙණ්ඩවිතාරණ පැවසුවාය.
කෙසේ වුවද මෙකී උෂ්ණත්ව තත්ත්වයට හේතුව වන්නේද සාමාන්ය මිනිසාගේ ක්රීයාකාරීත්වය බව කවුරුත් දන්නා කරුණකි. වනාන්තර හෙළි කිරීම් මේ තත්ත්වයට විශාල වශයෙන් බලපෑම් කර ඇති බවයි ඇය පවසන්නේ.
නාගරීකරණය මිහිකත උණූසුම් වීම සඳහා බලපාන බව කාළගුණ විද්ය දෙපාර්තු මේන්තුවේ හිටපු අධ්යක්ෂ ජේ ආර් අබේසිංහ පවසයි.
“ගස් වල ප්රභාසංස්ලේෂණ ක්රීයාවලිය නිසා රස්නය කියන දෙය අපට තේරෙන්නේ නැහැ. නමුත් ගොඩ නැගිලි වලට ප්රභාසංස්ලේෂණ කි්රයාවලියක් සිදු කරන්න බැහැ. මේ උණූසුම් කාළගුණය සෑම අවුරුද්දකම තිබුණත් මිනිස් ක්රීයාකාරකම් කියන දේත් මේ සඳහා එකතු වෙනවා.” හෙතෙම පැවසුවේය.
ඔහු පවසන පරිදි වනාන්තර හෙළි කිරීම වාහන වලින් පිටවන වායූ ද මේ සඳහා බලපෑම් කරනු ලබයි. අපේ්රල් 5 -15 දක්වා කාලයේ ලංකාවට ඉර මුදුන් වෙන කාලය බවයි හෙතෙම පවසන්නේ.
“අගනුවරට මේ තත්ත්වය ගොඩක් බලපෑම් කරනවා. මොකද සැලසුමක් නැති විදියට ගොඩනැගිලි ඉදිවෙනවා. ඒ වගේම වාහන වලින් පිටවන වාතය නිසාත් ඉන්න බැරි තත්ත්වයක් උදා වෙලා තියෙන්නේ. මේ දේවල් හරියට සැළසුම් කරලා කළානම් මේ තත්ත්වයන් අවම කර ගන්න තිබුණා.” සේනාධීර පැවසුවේය.
බැලූ බැලූ තැන කොන්ක්රීට් බැම් වලින් වටවු නිසාවෙන් ගස් කොළන් ප්රමාණය මද නිසාවෙනුත් මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දීමට අගනුවර ජනතාවට සිදු වූ බවයි හෙතෙම පවසන්නේ.
කාළගුණික විපර්යාසයක් වුවද මේ ඇතිවන තත්ත්වයට මුහුණ පෑමේ හැකියාව යම් තාක් දුරට හෝ පවතින්නේ ජනතාව අත බවයි සේනාධීර පවසන්නේ.
“මේ අවුරුද්දෙ පෑවිල්ල ටිකක් වැඩියි වගේ දැනෙනවා. මොකද ගිය අවුරුද්දේ මේ වෙද්දී වතුර නැතිව ගියේ නැහැ. දැන් අපිට බොන්න වතුර නැහැ.” ළිං හිදිලා. කුරුණැගල කුසුම් ආරියවතී පැවසුවාය.
ඇය පවසන පරිදි ඉදිරියේදී එනම් ලබන වර්ෂය වන විට මෙම තත්ත්වය ලංකාව පුරාවට විශාල බලපෑමක් එල්ල කරන්න්ක් වියි හැකිය.
“අපට කවදාවත් වතුර වල අඩුවක් තිබුණෙ නැහැ. මේ වතාවේ ගොවිතැනවත් කර ගන්න බැරිව ඉන්නේ. වැව් පවා හිදිලා. මිනිස්සු ගොවිතැන් කළොත් නාන්න සතුන්ට බොන්නවත් නැතිව යනවා.” අය පැවසුවාය.
අලි මැරෙන නියගය
One more senseless sacrifice
නියගය නිසා අම්පාර දිස්ත්රික්කය පුරා තිබෙන වනාන්තර වල ගස්වැල් වියළි ගොස් තිබෙනවා. එම හේතුව නිසා වනාන්තර වල ජිවත්වන සතුන් තම කුසගින්න නිවා ගැනිම සඳහා ගම්බිම් කරා පැමිණෙනවා. එසේ පැමිණෙන සතුන්හට මිනිසුන්ගෙන් බේරි යැමට හැකියාවක් නැහැ. එසේ වෙඩිල්ලකට බිලි වුන සද්දන්තයෙකුගේ ඡායාරූපයකි මේ. ඔක්තෝබර් මුල් සතියේ ලාහුගල කන්දලම වෙල් යායේ දිි කැමරා කාචයට හසුවුණා.
The drought currently prevailing in the Ampara District has forced wild animals to enter in to villages in search of food and water creating a conflict between humans and these animals. Most of these animals, especially elephants often become the victims of the conflict. Photo shows an elephant shot dead by a villager during the first week of October in the Kandalama marsh in Lahugala.
පිපාසයට වතුර ටිකක්
The long hard search for water
පිපාසයට වතුර ටිකක් සොයා යන්නන්ගෙ ගම්මානය බවට අද මාන්තොට්ටම ගම්මානය පත්ව තිබේ.මාස ගනනාවක් නැගෙනහිර අහස් කුසට වලා කුලක් පාවි නොපැමිනිම නිසා ඇති වි ඇති දැඩි නියන් තත්වය නිසා දිගාමඩුල්ල වැවි බැදි රාඡ්යයේ මහා වැවි පවා සිදි ගොස්ය. මාන්තොටිටම ගමිමානයේ ආසන්නවම ඇති අමිබලන් ඔය වැවේ වතුර ද අද වන විට අඩි 5/6සිමා වි ඇත . අමිපාර දිස්ති්රක්කයේ දමන පා්රදේශිය ලේඛමි කොඨටාශයට අයත් මාන්තොටිටම ගමිමානයේ පවුල් 500 පමණ ජීවත්වේ. ඔවුන්ගේ ප්රධන ජිවන උපාය ගොවිතැන් කිරිමයි. වැව් දිය සිදි යාමත්, වැසිදිය නොවැටිමත් නිසා ගොවිතැන් අඩාල වී තිබේ. මේ නිසාමත් ගැමියන්ගේ ආර්ථික තත්වය පහත වැටි තිබේ . මාන්තොට්ටම ඡනතාවට මේ දිනවල මුහුන පැමට සිදුව තිබේන ප්රධානම ගැටළුව නමි පානිය ඡලය ලබාගැනි ෙමි ගැටළුවයි .සැතපුම් 3/4 පමණ දුරක් ගෙවා ගෙන පහත් බිම්වල ඇති ළිං සොයා ගෙන යන්නට ඔවුන්ට සිදුවි තිබේ. අසුව දශකයේ මුල් කාලයේ පැවති නියං තත්වයට පසුව ඉතාමත් දැඩි ලෙස පිඩාවට පත් වු කාලයක් ලෙස මේ කාලය ගැමියන් විසින් හදුන්වනු ලබයි.
ඊසාන දිග මොසම් සුළං හේතු කොට ගෙන නැගෙනහිර මෙම කලාපයට වැසි වැටෙනවා. සැම වසරකම සැත්තෑම්බර් මුල් කාලයේ දි වැසි වැටුනත් මෙවර සැත්තම්බර් මාසය නිමාවට පත් වුවද වර්ෂාවක් සහිත අහසක් දක්නට නැත.ගොවිහු තම ගොඩ ඉඩම් පවා වගා කටයුතු සදහා සුදානම් කරගෙන සිට්.ඔවුන් දවස අරභනුයේ දවසට උවමනා කරන වතුර සොයා ගෙන යන්නටය.
“අපිට වතුර වලින් සැහෙන්න කරදරයි, වතුර ගෙන්න කිලොමිටර් 3/4යන්න වෙනවා. ගමේ ළිං 3/4ක් තියේනවා ඒ ළිං වලින් වතුර ගන්න උදේන්ම යන්න වෙනවා.සමහර වෙලාවට අපිට පෝලිමෙ ඉන්න වෙනවා පැය දෙක තුන බුලි තියාගෙන අපේ වාරය එනකම්.සමහර අය ඒ තැන් වලන් වතුර අරන් ගිහින් විකුනනවා කුබෝටා තියේන අය තමයි එහේම කරන්නේ මට ස්කොලේ යන ළමයි දෙන්නේක් ඉන්නවා එයාලා ස්කොලේ යවන්න වෙලාවට වතුර ටික ගෙන්න වෙනවා පවුලේ කට්ටියත් එක්ක වැවට නාන්න යන්නේ දවස් තුනකට විතර සැරයක්” කම්මල් රැකියාවෙන් තම ජීවිකාව පවත්වාගෙන යන කේ.ජී සුජීත් පවසා සිටියා.
වසර ගනනාවක් පලදාව දුන් පොල් ගස් පිලිස්සි ගියාක් මේන් විනාශ වි ඇත අවට පරිසරයේ ඇති දැඩි සුරිය රශ්මිය නිසා වෙන් දහවල් කාලයේ එළිමහනේ වැඩක් පලක් කිරිමට ද අපහසු වි ඇත . පිරිසිදු වතුර සොයා ගැනිමට ඇති අපහසු තාවය නිසාවෙන් මෙම දින වල ප්රදේශයේ කුඩා දරුවන්ට යම්යම් රෝගාබාධයන් ද ඇති වි තිබේ. නිසියාකරව නෑමට ඡලය නොමැති විම නිසා චර්ම රෝග යන් ද ඇති වි තිබේ.
“දැනට දමන ප්රදේශිය සභාවෙන් සතියකට වරක් වතුර බවුසරයෙන් ගමේ අයට බුලි දෙක ගානේ දේනවා එක දවස් දෙකකටත් මදි. ළිං වලින් වතුර ගන්න ගියාම එතනත් ප්රශ්ණ ඇති වෙනවා එත් මොනවා කරන්නද බොන්න වතුර ටික නැති වුනාම මොකුත් කරන්න බෑනේ” ඉන්ද්රනිල කුමාරි පැවසුවාය .
පාරට කිට්ටුව ඇති නිවෙස් හිමියන්ට යම්සහනයක් ලැබුණද ගම ඇතුලට වන්නට සිටින අය හට එම සහනය ද අහිමිව ගොස් ඇත.යතුරු පැදියක් හො පාපැදියක් නොමැති නම්,එය ද ඔවුන්ට ගැටළුවක් වි තිබේ.
“බිමට වතුර ගෙන්න බැරිව ගොඩක් ඉන්නවා .වාහන තියේන අය තමන්ට ඕන වතුර ගෙනවා, එහෙමත් බැරි අය මට කුබොටා එකක් තියෙන නිසා වතුර ගෙන්න කියනවා පවුල් 40/50කට විතර දවසකට මම වතුර දෙනවා .ඩිසල් ගාණට හරියන්න එක බූලියකින් රු 25 විතර ගන්නවා”. වතුර අලේවි කරුවෙක් වන පද්ම සිරි කිය.
“අපේ පාසලටත් වතුර නෑ මේ තියේන රස්නේ හින්දා වතුර තිබහත් වැඩි, අම්මලා තාත්තලා උදෙන්ම නැගිටලා වතුර ගේන්නේ ගොඩක් දුර ගිහිල්ලා උදේට වතුර ගෙනාවට පස්සේ තමයි කෑම උයන්නේ. එතනත් සෙනග ඇවිල්ලා හිටියොත් ගොඩක් වෙලා යනවා එක හින්දා සමහර දවස් වලට අපි පාසලට යන්නෙත් ගොඩක් පරක්කුවෙලා” පාසල් සිසුවියක් වන සචිනි ඉමේෂා පැවසුවාය.
පිරිමි අයට තම ඡීවන උපායන ගැන සිතිමත් ගැටළුවක්. ඒ වතුර සොයාගෙන ගියාම තම කාලය එයට ගතවන හින්දා, කේ.අනුෂා තම ස්වාමියා රාඡකාරි කටයුතු සදහා පිටත විම නිසා තම කුඩා දරුවාගෙ අවශ්යතාවයන් සදහා සල්ලි දිලා වතුර ගන්නවා.
මාන්තොට්ටම ග්රාමෝදය මණ්ඩලේ සභාපති එස් කේ හේමපාල පවසා සිටියේ නිසියාකාර පානිය ඡල පද්ධතියක් සදහා විශාල ඡල ටැංකියක් හා වතුර මෝටරයක් ලැබි තිබුන ද අනිකුත් උපාංග සදහා මුදල් නොලැබිම නිසා වසර කිපයක් තිස්සේ එම ඡල පද්ධතිය පිලිබද බලධාරින්ගේ අවධානය නැතිව ගොස් තිබේන බවයි.
“අම්බලන් ඔය වැව අසන්නයේ ඇති කුඩා කදුගැටය උඩ ඉදලා කිලෝමිටර 4 පමණ දුරින් තියේන ගල් කන්දට වෙනකම් වතුර දෙන්න මේ යොඡනා ක්රමයට පුලූවන් එහෙමයි ඇස්ත මේන්තු කරලා තියෙන්නේ. රාඡ්යනොවන සංවිධානයක් මේ වෙනකොටත් අපිට පොරොන්දු වෙලා තියේන්නේ පානිය ඡලයොඡනා ක්රමය සම්පුර්න කරලා දේනවා කියලා .අපේ ගමට කාලයක් ති්ර්රස්තවාදි කලබල තිබුණා. දැන් ඒ තත්වය නැති හින්දා හැමොගෙම අවදානය යොමු කරගෙන ගමට වතුර දෙන්න පුලූවන් වෙයි කියලා හිතෙනවා”.හේමපාල කිවේය.
ලක්ෂ10ක වියදමේන් මේවන විට ඉදිකර අති ඡල යොඡනා ක්රමයට ඉතිරි වැඩකටයුතු සදහා ගම්වාසින්ගෙ ශ්රමදායකත්වය දෙන්නට ඔවුන් සුදානමින් සිටිනවා. ඉදිරිකාලය තුලදි මෙම පානිය යොඡනා ක්රමය සර්ථක කරගන්නට කටයුතු කිරිම ගම්වාසින්ගෙ බලාපොරොත්තුවයි.
Villagers of Manthottam in the Ampara District have been compelled to travel a great distance in search of water due to the long standing drought condition that has affected the area. A similar drought condition was experienced by the people of the east during the early 80s. The North Eastern monsoon that brings rains to the Eastern Province during early September has failed this year. The lack of water has prevented the 500 odd families living in Manthottam from engaging in their main livelihood of paddy cultivation. They have to travel to find wells in low lying areas miles away from their village and stand in queues for hours to find drinking water every day. Some people with water pumps have commenced a business of selling drinking water to the drought affected people.
ශ්රී ලංකාවේ වන ජීවී ජාවාරම
Sea Horses smuggled out of Sri Lanka
ශ්රී ලංකාවේ වන ජීවී ජාවාරම් කරුවන් විසින් මුහුදු අශ්වයන්ද පිට රටවල් වෙත අපනයනය කිරීමේ ජාවාරමක් පවත්වාගෙන යන බව ශ්රී ලංකා තරුණ සත්වවේදීන්ගේ සංගමය පවසයි. ශී්ර ලංකාවේ නීතියෙන් ආරකෂා කළ මාළුවකු නොවුනද මුහුදු අශ්වයන් ලංකාවට ආවේණික සත්ව විශේෂයක් ලෙස හදුන්වන අතර මේ නිසාවෙන් මුහුදු අශ්ව විශේෂයන් වන ඇට තෙලියා නැතහොත් නැට්ටා යන මාළු වර්ගයද විනාශයට පත්වෙමින් සිටී. ඖෂධ සදහා මෙම මුහුදු අශ්වයා යොදා ගන්නේ කුඩු වර්ගයක් සෑදීම සදහාය . මෙ නිසාවෙන් ඇට තෙලියා නැමැති මුහුදු අශ්ව වර්ගය ඒ සදහා යොදා ගන්නා බව සත්වවේදීන්ගේ සංගමය පැවසීය .
මෙසේ අපනයන කරන මුහුදු අශ්වයන් අපනයනයෙදී තහනම් සත්ව වර්ගයක් ලෙස නම්කර නොමැති නිසාවෙන් විසිතුරු මත්ස්ය වගාව සදහා අපනයවය කරන මුවාවෙන් මෙම ජාවාරම පවත්වාගෙන යන බව පාරිසරික නීතීඥ ජගත් ගුණවර්ධන පැවසීය.
එමෙන්ම භාවිතයට නුසුදුසු දැල් ආම්පන්න තහනම් කළද මේ වන විටත් ධීවරයින් මෙම ආම්පන්න භාවිතකරන හෙයින් මත්ස්ය සම්පත විනාශයට පත්වෙමින් පවතින බව හෙතෙම පැවසීය.මෙම තහනම පනවා දහතුන් අවුරුද්දක් ඉක්ම ගියද මෙය තවමත් නිසි ආකාරව කි්රයාත්මක නොවන බව ද නීතීඥ ගුණවර්ධන පැවසීය.
“මෙම ජාවාරම දිගිනි දිගටම සිදුවුව හොත් ජෛව විවිධත්වය විශාල තර්ජනයක් ඇති වෙනවා . හොංකොං සිංගප්පූරු වැනි රටවල් සදහා අපනයනය කරන මෙම මුහුදු අශ්වයන් ඒ රටවල අලෙවි වන්නේ ශ්රී ලංකා මුදලින් ලක්ෂ තුනත් හතරත් අතර මිලකට. නමුත් ශ්රී ලංකාවෙන් ම්ලදී ගැනීම් සිදු කරන්නේ මුහුදු අශ්වයා වේලා ඇත්නම් එක් මත්සයකු රුපියලත් එකයි පනහත් අතර මුදලකටය. එසේ නොමැති නම් විසිතුරු මත්ස්ය වෙළදාම සදහා අපනයනය කරන්නේ නම් එක් මුහුදු අශ්ව මත්ස්යකු රුපියල් පහත් දහයත් අතර මිලකට.” නීතිඥ ගුණවර්ධන පැවසීය.
ලෝකයේ මුහදු අශ්වයින් වද වී යෑමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති අතර සමස්ථ ලෝකයම මුහුදු අශ්වයින් ආරක්ෂා කිරීමේ උත්සහයක නිරත වී සිටී.අන්තර ජාතික ප්රඥප්තියේන් සීමා සහිත අපනයනයට ඉඩ ලබා දුන්නද නීතිමය වශයෙන් ඉඩක් නොමැති බව නීතීඥ ගුණවර්ධන පැවසීය.
ධීවර හා ජලජ සම්පත් අමාත්යාංශයට මෙම නීති විරෝධී අපනයනය නරතර කිරීමට හැකියාව තිබුණද අමාත්යාංශය දුර්වල තත්වයක සිටින බවයි නීතීඥ ගුණවර්ධන පෙන්වා දෙන්නේ.
එමෙන්ම ශ්රී ලංකාවේ නීතිය කී්රයාත්මක කිරීමේදී පවතින දුර්වලතා නිසාවෙන් ඉන්දියාවෙන් ලංකාවට මුහුදු අශ්වයින් ආනයනය කර නැවත පිට රට යැවීමේ ජාවාරමන්ද පවත්වා ගෙන යන බව හෙතෙම පැවසීය.
මෙරට ජීව අජීව ස්වභාවික සම්පත් විනාශ කරමින් අනුන්ගේ ජීවිත සැපවත් කරන්නට උත්සහ කරන මිනිසුන් හට මුදල නොව තම අනාගත පරපුර පිළිබද සිතා බලන්නට කාලය එළබ ඇති බව ද නීතීඥ ගුණවර්ධන පැවසීය.
The Young Zoologists Association says that a variety of sea horses known as Eta Theliya, a species found only in Sri Lanka, are being smuggled to foreign countries to manufacture pharmaceuticals. According to environment lawyer Jagath Gunawardena, these sea horses are smuggled under the guise of ornamental fish as there are no laws preventing their importation. These sea horses purchased at a price of Rs. 1.50 each from local fishermen are sold at Rs. 3 – 4 lakhs in countries like Hong Kong and Singapore. At a time when sea horses are facing a threat of extinction, action needed to be taken to protect these species. The onus is now on the Fisheries and Aquatic Resources Ministry to prevent the smuggling of sea horses and ensure their safety.
ශ්රී ලංකාවේ කුරුළු කූඩු ජාවාරම
Bird nest delicacy spells death to birds
පසුගිය අගෝස්තු මාසයේ ශ්රී්රී ලංකා රේගුව විසින් ගුවන් තොටුපළේදී අත්අඩංගුවට ගත් කැදලි තුරිත කූඩු (කැදලි තුරිත කුරුල්ලාගේ කුඩු) මගින් අප රටෙහි පවතින එක් දුර්වලතාවයක් පෙන්නුම් කරයි.ඒ මන්ද තමන්ගේ රටෙහි පවතින වටිනා වස්තූන් වෙනත් රටක පිරිසකට විකුණා තමන්ගේ බඩවඩා ගන්නා පිරිසක් තවමත් ලංකාවේ සිටිනා බැවිනි.
මාස දෙක තුනක පමණ කාලයක් ගත කර ඔවුන් මෙම කැදැල්ල සාදා ගන්නේ තමන්ගේ කටේ කෙළ වලිනි.මෙම කුරුළු වර්ගය හට වෙනත් කුරුළු වර්ග මෙන් ගස් මත වසා සිටීමේ හැකියාවක් නොමැත.ඉතා වේගයෙන් පියාසර කරන මොවුගේ ආහාරය වන්නේ කුඩා කෘමි සතුන්ය.මේ හේතුව නිසාවෙන් මෙම කුරුළු කූඩු තුළ අධක ප්රෝටින් අඩංගු වන නිසාවෙන් විදේශිකයන් මෙම කූඩු මගින් ආහාර සෑදීමට පුරුදුව සිටින බව පරිසර නීතිඥ ජගත් ගුණවර්ධන පෙන්වා දෙයි.
හුදෙක් මිත්යා විශ්වාසයන් පදනම් කොට ගනිමින් මෙම විනාශකාරී ක්රියාව සිදු කරන බවත් තාරුණ්ය ඔප් නංවා ගැනීම සදහා යැයි කියමින් මෙරට පැමිණ සිටින විදේශිකයන් මෙම කූඩු මුගින් ආහාර සකසා ගැනීමට පෙළඹී ඇත. මිල්කෝ ප්රෝටීන් මෙම කූඩුවේ අඩංගු වන අතර මෙම කූඩු දිය කිරීම සදහා විශාල තාප ප්රමාණයක් යෙදවීමට සිදු වන නිසාවෙන් මෙහි පවතිව ප්රෝටීන් ප්රමාණය ගිලිහී යන බව නීතිඥ ගුණවර්ධන පැවසුවේය.
ශි්ර ලංකාවේ මධ්යම ඌව සහ සබරගමු යන පළාත් වල මෙම කුරුළු වර්ගය දැක ගත හැකි අතර ගුහා ආශ්රීතව මෙම කුරුළු වර්ගය වාසය කරයි.ඉතා කුඩා කූඩුවක් නිර්මාණය කර ගන්නා මෙම කුරුළු සම්පත මිනිසුන්ගේ නොදැණුවත්කම නිසාවෙන් අහිමි වී යා හැකි බව නීතිඥ ගුණවර්ධන පැවසුවේය.
“මේ ජාවරම කරන මිනිස්සු පැටව් ඉන්නවද බිත්තර තියනවද බලන්නේ නැහැ.බිත්තර පැටව් විසිකරලා කූඩුව අරන් එනවා.මේ පැටවු උඩ අතට තමයි බිම බැටුණොත් ඉන්නේ.පැටවුන්ගේ අම්මාට කෑම ගෙනල්ලා කවන්නවත් කිසිදෙයක් කරන්න බැහැ.මේ සතා මැරිලා යන එක විතරයි සිද්ධවෙන්නේ”. නීතීඥ ගුණවර්ධන පැවසීය.
ආසියාවේ වන ජීවී ජාවාරම දිගටම සිදු වෙන රටවල් ලෙස සිංගප්පූරුව හොංකොන් යන රටවල් හැදින්විය හැකි අතර මෙම කුරුලූ කූඩු අපනයනය කරනු ලබන්නේද මෙම රටවල්වලටය. චීනයට යවන බව කීමද ඇමරිකාව සහ යුරෝපයට මෙම කූඩු අපනයනය කරන බව ගුණවර්ධන පැවසීය.දියුණූ රටවල ඉල්ලූම සැපරීම සදහා තමන්ගේ රටේ සම්පත් විනාශ කරන පිරිසට වඩා ජීවිතයක් විනාශ කරන්න තරම් පිරිසක් ලංකාවේ සිටීම පිළබද කණගාටුවට පත් වන බවද නීතීඥ ගුණවර්ධන පැවසුවේ.
“හොංකොන් වල මේ කුරුළු කූඩු කිලෝ එකක් රුපියල් ලක්ෂයයි.විදේශිකයින් මුල් වෙලා කරන ජාවාරමක් විදියට මුලදි හිතුවත් මේ වතාවේ අපි හිතනවා ලාංකිකයෝ මේ සදහා සම්බන්ධයි කියලා.මොකද නැත්නම් කිලෝ තිස් හයක් ගෙනියන්න තරම් පිට කවුරුත් ඉදිරිපත් වෙන්නේ නැහැ.මේ කූඩුව මොකක්ද කියලා හොයා ගන්න අමාරුයි.මුහුදු පැළෑටි විදියට නැතිනම් වෙනත් ආහාර වර්ගයක් විදියට තමයි මේවා ගෙනියන්නේ.” නීතීඥ ගුණවර්ධන පැවසීය.
මෙම සත්වයා 1964 ආරක්ෂා කර ගැනීම සදහා අවශ්ය නීතිමය පියවරයන් ගෙන ඇත්තේ ශී්ර ලංකාවේ පමණක් බව ගුණවර්ධන පැවසීය.මෙම සත්ව වර්ගය ආරක්ෂා කර ගැනීම වෙනුවෙන් මේ වසරේ සිට ජාවාරම්කරුවන්ට දැඩි නීති පනවා ඇත.අවුරුදු දෙකේ සිට පහ දක්වා සිරදඩුවම් නියම කිරීමට 2009 අංක 22 දරණ පනත යටතේ හැකියාව ඇත.
මෙම කුරුළු කූඩුව උපයෝගී කර ගනිමින් දැනට විදේශකයන් සුප් වර්ග පැණිබීම වර්ග මෙන්ම කුඩු වර්ගද නිෂ්පාදනය කරන අතර වරෙක මෙම නිෂ්පාදන ලංකාවට ගෙන්නුවද මේ සදහා ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ ඉලූමක් නොතිබූ බවයි නීතීඥ ගුණවර්ධන පවසන්නේ.
පසුගිය දෙදහස් අට වසරේ රේගුව විසින් කිලෝ හතළිස් හතරක් අත්අඩංගුවට ගත් අතර මිලියන හතළිස් තුනක දඩ මුදලක් ලබා ගැනිමට හැකිවිය. පසුගිය මාසයේ අත් අඩංගුවට ගත් කිලෝ තිස්හයත් සමග මෙරටින් අපනයනය කිරීමට තැත් කළ සම්පූර්ණ කුරුළු කූඩු ප්රමාණය කිලෝ එකසිය පහළොව ඉක්මවා ඇති බව ප්රධාන රේගු නිවාරණ නිළධාරී සමන්ත ගුණසේකර පැවසීය.
මෙම කූඩු කැඞීමේදී විනාශ වූ පැටවුන් හා බිත්තර සංඛ්යාව පිළිබද නොසිතා කටයුතු කරන නිසාවෙන් මෙම සත්ව අනාගතයේ අහිමි වී යා හැකි බව නීතීඥ ගුණවර්ධන පැවසීය.
The propagation of an endemic bird species in the country is facing a threat due to the sale of its nests to foreigners for consumption as a delicacy. The nests are high in protein, as the birds consume only insects. The reason for consuming these nests as a delicacy is due to a belief that the nutrition in it helped preserve youth. The nests are imported to Singapore and Hong Kong, which are well known for smuggling wild life in Asia and the nests fetch a price of Rs. 100,000 per kilo in Hong Kong. These endemic bird species can be found in the Central, Uva and Sabaragamuwa Provinces. Sri Lanka had introduced legislation to preserve this bird species in 1964 and Act No. 29 of 2009 has listed out sever punishment for those involved in endangering these birds.
කප්පරතොට කොරල් පරය සංරක්ෂණය කෙරේ
Saving coral reefs in the south and continuations
අද වන විට ලෝකයේ හිඟ වී යන සම්පත් අතරට සාගර සම්පත් හිඟ වී යෑමේ අවධානමද පවතින්නේය. මේ නිසා අනාගතයේ සාගර සම්පත් නෙළා ගැනීම පිළිබඳ අර්බුද රාශියක් හමුවේ ලෝකය පවතින්නේය.වැලිගම කප්පරතොට කොරල් පරය ද සීග්රයෙන් විනාශ වන්නට පටන් ගෙන තිබේ. මේ නිසා එය කඩිනමින් සංරක්ෂණය කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.
‘‘මුහුදු සම්පත් ආරක්ෂා කිරීමෙන් ඒවාගේ ප්රතිඵල ලැබෙන්නේ අපේ ප්රජාවටමයි. විශේෂයෙන් මුහුදු වෙරළේ ඉන්න අයට. අද අපි මේ කොරල් පවිත්ර කරනවා වගේම ඉදිරියටත් මේ විදියට ක්රියාත්මක වෙන්න ඕන. කොරල් විතරක් නෙවෙයි අනෙකුත් ජීව සම්පතුත් අපිම සහභාගීවෙලා දිගටම ආරක්ෂා කර ගැනීම ඉතා වැදගත්.” ලෝක ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ ශ්රී ලංකා නියෝජිත ෆැක්ට්රික් ටී එවාන් පවසන්නේය.
මෙවැනි කොරල් ආශ්රිතව මත්ස්ය සම්පත් බහුලව ජීවත් වේ. එය ධීවර කර්මාන්තයේ යෙදෙන ජනතාවට බොහෝ සෙයින් කර්මාන්තය කරගෙන යෑමට ඉවහල් වී ඇත. නමුත් කොරල් විනාශ වීමෙන් එය ධීවර කර්මාන්තයට බාධාවක් විය හැකිය.
‘‘අද ධීවර සම්පත් ලෝකයේ හැම රටකම වගේ විශාල තර්ජනයකට මුහුණ දීලා තියෙන්නේ. අපි මේ සම්පත ආරක්ෂා කර නොගත්තොත් මේක විනාශ වෙලා ගිහිල්ල අවසානයේ මුහුදුබඩ ප්රදේශවල අය ඉතා දිළිදු තත්වයට පත් වෙන්න පුළුවන්. ඉතින් ඒක හින්දා මේක ආරක්ෂා කර ගන්න ඕන.” කෘෂි සංවර්ධනය සඳහා වූ අන්තර් ජාතික අරමුදලේ ජාතික සම්බන්ධීකරණ නිළධාරී නිමල් වීරරත්න පවසන්නේය.
සීමාවන් ඉක්මවා සාගර සම්පත් නෙළා ගැනීමත් එය විනාශ වීමට හේතුවක් වී ඇත.
‘‘මුහුදු සම්පත කියන්නේ ජීවි සම්පතක්. මේ ජීවි සම්පත අපට ඕන ඕන විදියට නෙළා බැහැ. ඒකේ සීමාවන් තියෙනවා. ඒ සීමාව ඉක්මවා ගියොත් මේක විනාශ වෙන්න පුළුවන්.” වීරරත්න පවසයි.
මෙවැනි සාගර සම්පත් ආරක්ෂා කර ගන්න විවිධ නීති රීති සකස් කර තිබේ. නමුත් ඒවා නිසි ආකාරයෙන් ක්රියාත්මක වීමක් දකින්නට නොලැබේ. මෙයද මුහුදු සම්පත් විනෘශ වීමට එක් හේතුවක් වි ඇත.
‘‘මේවා ආරක්ෂා කරන්න අපේ රටේ හුඟක් නීති හරිගස්සල තියෙනවා. නමුත් මේවා ක්රියාත්මක වීමේදී හරියට ක්රියාත්මක වෙන්නේ නෑ. ඒකට හේතුවක් තමයි නීති හරි ගස්සද්දී මුහුදු සම්පත් නෙළා ගන්නා මූලික ප්රජාව වන ධීවර ප්රජාව සහභාගී කරවා ගෙන නැති එක.” වීරරත්න එසේද පවසයි.
විශේෂයෙන් සාගර සම්පත් පිළිබඳ පර්යේෂණ කටයුතු බොහෝ වශයෙන් නාරා ආයතනය විසිනි. ඒ අනුව අපේ රටේ තිබෙන සාගර සම්පත් පිළිබඳව නාරා ආයතනය මේ වන විට පර්යේෂණ රාශියක් පවත්වා තිබේ.
‘‘1985 ඉඳල නාරා ආයතනය මේහි පර්යේෂණ කටයුතු කරනවා. එහිදි අපි දැක්ක දෙයක් තමයි මෙම පරයේ තත්වය පහළ වැටෙනවා. 1988 දී කොරල් විරංජනය වූනාට පස්සේ ලංකාවේ විතරක් නෙවෙයි ඉංදියාව වගේ රටවල් වලත් කොරල් මැරුණා.” නාරා ආයතනයේ පර්යේෂණ නිළධාරී ආර්ජන්ට් රාජසූරිය පවසන්නේය.
මෙම කොරල් පරය නැවත වර්ධනය වීමට පටන් ගෙන තිබේ.නමුත් 2004 දී ඇති වූ සුනාමි ව්යවසනය නිසා යළිත් මෙම පරයට හානි සිදු වී තිබේ.
‘‘මේ කොරල් යථා තත්වයට පත් වෙද්දී 2004 දී සුනාමිය ආවා. ඒ නිසා මැරිච්ච කොරල් කොටස් කැඩිල ගියා. වැලි තට්ටු මේ කොරල් මත පතිත විමෙන් මේකේ ඇල්ගාවන් විශාල වශයෙන් වර්ධනය වෙලා. ඒ නිසා ධීවර ප්රජාවත් එකතු කර ගෙන මෙහි තියෙන වීදුරු කෑලි, බෝට්ටු කෑලි, දැල් කෑලි ආදී අපවිත්ර ද්රව්ය ඉවත් කරන්න අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා.” රාජසූරිය එසේ විස්තර කරයි.
කප්පරතොට කොරල් පරය සමුද්ර විද්යාඥයින් ලෙස ඉගෙන ගන්නා සිසුන්ට හොඳ තෝතැන්නක් වී තිබේ.
‘‘මෙතන නොගැඹුරු පරයක් තියෙනවා. මුහුදු තෘණ කලාපයක් මෙතන තියෙනවා. ඒ වගේම හොඳ කොරල් පද්ධතියක් මෙතන තියෙනවා. අනාගතයේ බිහිවන සමුද්ර විද්යාඥයින් පුහුණු කරන තැනක් විදියට මෙතන භාවිතා කරනවා.” රුහුණ විශ්ව විදයාලයේ සාගර අධ්යයන අංශයේ අධ්යයන අංශ ප්රධානී ආචාර්ය ටර්නි ප්රදීප් කුමාර පවසයි.
දකුණු පළාතේ තිබෙන ලොකුම කොරල් පරය ලෙස මෙය හැදින්වේ. නමුත් ධීවරයින්ගේ අවබෝධයෙන් තොර ක්රියාකාරකම් නිසා මෙය ක්රමයෙන් විනාශ වෙමින් පවතී.
‘‘හෙක්ටයාර් 70-80ක් තරම් විශාලයි. දකුණු පළාතේ අනෙක් කොරල් වලට වඩා මෙහි වර්ණවත් මාළුන් වැඩියි. ඒ නිසා වැඩිපුර ධීවර ප්රජාව ව්යාපාරයක් වශයෙන් හා තමන්ගේ ජීවිකාව විදියට මාළුන් අල්ලනවා. ඒ කර්මාන්තය හරහා මෙම කොරල් පරය තර්ජනයට ලක් වෙලා. ජීවී කොරල් විනාශ කරල තමයි මාළු අල්ලන්නේ. මාළු අල්ලන ක්රමවල තියෙන අක්රමවත් බව නිසා තමයි එහෙම වෙන්නේ.” ප්රදීප් කුමාර එසේ පවසයි.
මෙම සම්පත් ඉදිරි පරපුරට දායාද කිරීම අප සතු මහඟු වගකීමක් නිසා මෙය ආරක්ෂා කර ගනිමින් ඉදිරියටත් පවත්වා ගෙන යෑමේ අවශ්යතාවය මතුව පවතී.
‘‘මේ ගත් ක්රියාමාර්ගය හොඳයි. හැබැයි ප්රශ්නයක් තියෙනවා. මේ ගත් ක්රියාමාර්ගය ඉදිරියටත් පැවතීමේ අවශ්යතාවයක් තියෙනවා. මම හිතන්නේ ධීවර ප්රජාව මෙන්ම අනෙක් අයටත් මේක තමුන් හරහා කෙරෙන්න ඕන දෙයක් කියලා හිතන්න ඕන.” ප්රදීප් කුමාර පවසන්නේය.
The Kapparatota coral reef in Weligama that spans over 70-80 hectares is the largest reef in the southern sea. It is now facing a threat of extinction and measures have been taken to preserve the reef. Although there are laws to protect ocean resources, the non inclusion of fishermen, who work closely with these resources, in the laws, has posed an obstacle in fully imposing the legislation. The colorful fish that live among the reef has made many people in the area take up fishing as a livelihood. However, incorrect methods used in fishing have destroyed the reef, which is still recovering after the 2004 tsunami. The reef started to decline in 1988, but was in the process of developing when the tsunami hit the country. Valuable ocean resources need to be preserved for future generations.
