DUTCH BAR, Jul 19 (IPS) – Janoshini Maurasini shakes like a leaf each time the sea belches a thunderous roar. And the 29-year-old mother of two has good reason to be nervous: Maurasini only narrowly escaped with her life in the Indian Ocean tsunami on Dec. 26, 2004, which killed over 35,000 of her fellow Sri Lankans within minutes.
As giant waves battered the village of Dutch Bar, some 300 kilometres from the capital Colombo along Sri Lanka’s eastern coast, Maurasini had run for her life. But the waves caught up with her. Her husband could only watch helplessly as the monstrous waves dragged her away and tossed her around like a rag doll.

Maurasini does not remember much of the ordeal, except that it felt like being caught in a vicious whirlpool. She had tried desperately to grab on to anything as the current swept her along. Finally, she managed to cling on to the walls of a well, and fell into it after the waves receded. She later climbed – miraculously – to safety, with the help of a fallen coconut tree.

“It’s a nightmare that I don’t want to go back to; I don’t even want to think about what happened. I have tried to erase the memory all these years,” she says. Her greatest fear is having to experience that again.

But on the morning of Jun. 13, Maurasini’s heart skipped a beat as the tsunami warning alarm went off, triggered by fears of deadly waves caused by an undersea earthquake off Indonesia.

The large red tower crowned with loudhailers pointed in four directions, erected in the heart of Dutch Bar following the 2004 tragedy, wailed its incessant siren: the cue for villagers to evacuate immediately. Or else.

As the alarm sounded, Dutch Bar residents poured out from their homes – many still in their night clothes – to escape any possible killer waves. Amid the chaos, police jeeps from nearby stations roamed the deserted villages to protect the vacant houses from looters, and make sure no one remained on the beach.

“No one stayed, no one,” says Ano Sujeetha, 45, a Dutch Bar villager who lost her mother and several relatives in the 2004 tsunami.

Dutch Bar was not the only place where an evacuation occurred. The scene was replicated in several other coastal villages that June morning, as thousands of Sri Lankans fled to safer areas to wait until the tsunami warning was lifted. The warnings were also issued in more remote locations like Panichchankerni some 30 km north of Dutch Bar, to make sure that people had ample time to get away.

Dominic Silva, a fisherman who lives in a hut on the beach in Panichchankerni, was awakened by the knock of police officers warning him to leave. “The last time a tsunami wave came, we only knew about it when 20-foot (6- metre) high waves had already started rolling in,” Silva says. During the 2004 tsunami, he was walking out from church after mass, only to find fishermen and families running helter-skelter as waves smashed through the roofs of huts just 30 m away.

While the undersea earthquake off Indonesia, which triggered the alarm, did not result in a tsunami, experts say it is better to be safe than to sorry.

Local seismic expert C B Dissanayake observes that Sri Lanka is prone to occasional earthquakes, several of which have been reported inland since the 2004 tsunami. “More than 25 years ago, people hardly talked of earthquakes in Sri Lanka. Now, as everyone knows, earth tremors occur quite frequently in Sri Lanka and the trend is more marked than ever before,” he wrote in a recent research article.

“Indeed many people would have laughed if some said, prior to 2004, that a tsunami would strike Sri Lanka and that thousands would perish,” Dissanayake says. But he warns that seismic activity suggests the possibility of another tsunami striking Sri Lanka is very real.

Since 2004, Sri Lanka has worked to improve on its disaster response and early warning capabilities. A Disaster Management Centre to issue early warnings and communicate with public authorities and police has been set up. While the system is still in its infancy, citizens are grateful that they now receive at least some warning. Authorities have also installed signposts along the coast, indicating directions to safer, elevated areas.

“In 2004, we did not know what to do. Now at least we know that we have to get to higher ground,” Sujeetha says.

Authorities also conducted a island-wide tsunami evacuation drill in 14 coastal villages this month.

The fear of the next big wave of terror is never far away from the eastern coast, which suffered the most deaths and damage six years ago. In Sainathimaruthu, a village 30 km south of Dutch Bar, over 3,000 people are believed to have died. The death toll here in Dutch Bar runs high into the hundreds. At least three tsunami memorials dot the narrow, residential stretch of its beaches.

As she sat near one such memorial, its lights creating a bright halo against the approaching night skies, Maurasini says she wishes she could go back to the pre-tsunami days. Back then, the sea was never a vicious monster hiding beneath the blue and white waves. “Now we know what it can do,” she sighs. “At least next time, we will get a good headstart and run before it can catch us.”

MAHAWEVA, 8 July 2010 (IRIN) – Internally displaced persons (IDPs) returning to Sri Lanka’s Eastern Province face a big problem – elephants which have taken a liking to abandoned homesteads.

Since the decades-long civil war ended in May 2009, thousands of residents who fled the area in the 1980s and 1990s have been returning to their homes only to find that the jumbos, which had lived in the area previously, were now wreaking havoc in farmers’ fields.

In Mahaweva village, for example, a herd of three dozen elephants including at least four bulls are now regular visitors to the once abandoned homes. Residents say they are used to elephants nearby but have never seen them enter their communities so regularly before.

In June at least a dozen elephant attacks were reported in Batticaloa and Trincomalee districts, many parts of which were deserted during the war.

Wilfred Wickremasinghe, a 72-year-old villager who returned, after 26 years, to Kithuluthuva in Trincomalee District, about 330km east of Colombo, knows firsthand how deadly the wild elephants can be: Last month one of his neighbours was killed and his nine-year-old son badly injured.

“It was right next to the wall of the house,” Wickremasinghe said. “The animal was not used to humans, so it panicked and knocked down the wall.”

In Rukam, a village in Batticaloa District, the elephant threat is also there, though villagers have so far avoided serious injury: Athanayake Banda, 52, is happy to have returned to his home after 19 years, but he and his wife now sleep in a tree house about 10 metres off the ground to avoid the daily visitors.

“There is no stopping them. They just come from the jungle. Sometimes they don’t wait till it’s dark. By the afternoon they are in my plot.”

Much of his harvest was lost to the beasts, he said, gesturing towards the few remnants of maize left scattered about after the animals had finished feasting.

“I was in the tree. We just watched. They are not scared of sounds or anything,” Banda said, including the firecrackers he lit in an effort to drive them off.

School food targeted

At nearby Pillumallai Roman Catholic School, a herd of elephants attacked a classroom where sweets and cakes had been left after an official school function in May. Fortunately no children were around at the time, officials say, although the animals tore apart a window, ripping off its grille before helping themselves to the booty.

Animal experts say that when people moved out of the villages, the elephants simply moved in, lured by the ample food.

“Elephants love secondary growth; they relish it,” Jayantha Jayewardene of the Asian Elephant Specialist Group, told IRIN.

“After the villagers moved out, their plots were filled with secondary growth that the elephants prefer to branches,” he said.

The animals got used to roaming about without fear of confrontation, Jayewardene said, advising that the only solution – by no means an ideal one – was the erection of electric fences around crops.

Deadly encounters between elephants and man are nothing new in rural Sri Lanka. In 2009, over 220 elephants and 50 humans died in various encounters, Deputy Minister of Economic Development Ranjith Siyambalapitiya told Sri Lanka’s parliament recently.

Meanwhile, for some IDPs returning to their homes, the elephants remind them that some things have never really changed in their communities since they left: “They were here then. They are here now. We have to agree to live together,” Wickremasinghe said.

දෙපා සරසන්නට මිරිවැඩි සගලක් හෝ නොමැතිව කීලත්සා තක්සලාවට ඇවිද එන්නේ ශිල්ප ඉගෙන දක්වන්නට ඇති උන්දුව නිසාය. අප්පා අමාරුවෙන් ගැට ගහගන්නා ජීවිතයට සවියක් වන්නට ඇගේ පුංචි සිතට  ඕනෑ වී තිබේ. එබැවින් ශිල්පය මැනවින් හදාරන්නට කීලත්සාට ඇති උන්දුව අති මහත්ය.

‘‘ මම කවදා හරි වෛද්‍යවරියක් වෙන්න ආසයි’’ ඇය බලාපොරොත්තු පිරුණු හඩින් සේ පැවසුවාය. නව හැවිරිදි කීලත්සා ජෙගනාදන් පෙරිය පිල්ලූමලෙයි රෝමානු කතෝලික දෙමළ විද්‍යාලයේ හතර වසරේ ඉගෙනුම ලබන්නීය. උපන්දා සිටම සැප සම්පතින් පිරුණු ලොවක් ඇයට හිමි වූයේ නැත. ඇය මෙලොව එළිය දුටුවේද ශාපලත් යුද්ධයක් පවතින නිමේෂයකය. සමගි සම්පන්න සාමකාමී වටපිටාවක් වෙනුවට ඇය අත්වින්දේ බෝම්බ වෙඩි හඩින් එකිනෙකා විනාශ කරගන්න වටපිටාවකි. එහෙත් දැන් ඒ දුෂ්කර අවදිය නිමා වී තිබේ.

‘‘ මගේ පවුලේ හතර දෙනෙක් ඉන්නවා. අප්පා කැලේට ගිහින් දර කපලා තමයි සල්ලි හොයා ගන්නෙ.’’ අප්පාගේ ඉපැයීම් ජීවත් වන්නට කිසිසේත් ප‍්‍රමාණවත් නොවන බව කීලත්සා වටහා ගෙන සිටින්නීය.
කීලත්සාට පමණක් නොව පිල්ලූමලෙයි රෝමානු කතෝලික ප‍්‍රාථමික විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබන බොහෝ සිසුන්ගේ ජීවිතය එතරම් සැපවත් එකක් නොවේ. මඩකලපුවේ මාධ්‍ය සංචාරයක නිරත වූ අපි මේ පාසලට ගොඩවැදුණේ ඔවුන්ගේ තොරතුරු දැන ගැනීමේ අටියෙනි.

‘‘මේ දරුවන්ගේ දෙමව්පියො ගොඩක් දුප්පත්. ඒ නිසා දරුවන්ව පාසල් එවන්න ලොකු උවමනාවක් නැහැ.’’ විදුහලේ ගුරුවරියක වූ තිස්පස් හැවිරිදි ඉන්දුමතී ප‍්‍රභාකරන් පැවසුවාය. සිසුන් 45 දෙනෙකුගෙන් යුත් මේ ප‍්‍රාථමික විදුහලට එදින පැමිණ සිටියේ සිසුන් විස්සකටත් අවම සංඛ්‍යාවකි. සිසුන් පාසල් නොඑන දිනවලට සිය දෙමාපියන් සමග කැලේ ගොස් දර කැපීම, හේන්වල වැඩ කිරීම ආදිය සිදු කරන බව ඉන්දුමතී පැවසුවාය.

මඩකලපුව, පිල්ලූමලෙයි ග‍්‍රාම නිලධාරී වසමට අයත් මෙම ප‍්‍රාථමික පාසල විවිධ දුෂ්කරතා මධ්‍යයේ සිය සේවය ලබා දෙයි. විදුහලේ කොටසක් මේ වන විටත් වල් අලි ප‍්‍රහාරයකින් හානියට පත්ව තිබේ. එහෙත් පුංචි මල් කැකුථ වන් මේ සිසුන් ඇල්මෙන් අකුරු උගනින්නට එන්නේ මේ පාසලටය.

‘‘මට කවදා හරි  ගුරුවරියක් වෙන්න ආසයි’’ එක වසරේ ඉගෙනුම ලබන ජෙගනාදන් සමීරා පවසන්නීය. පවුලේ එකම දරුවා වූ ඇය පාසල් එන්නට මහත් උනන්දුවක් දක්වන්නීය. අම්මාත් අප්පාත් ගොවිතැන් කොට ජීවත් වන බව ඇය පැවසුවාය.
‘‘මගේ යාථවත් ගුරිවරියක් වෙන්න ආසයිලූ.’’ සමීරා සිය මිතුරිය වූ ප‍්‍රසානිගේ අතින් අල්ලා අපට පැවසූයේ අහිංසකවය.

‘‘මේ සිසුන්ට ඉගෙන ගන්න මෙහෙ පහසුකම් නැහැ. ඒ අයගේ ආර්ථිකය සවිමත් නැහැ. ඒත් කළා අංශයෙන් එහෙම ගොඩක් දක්ෂකම් තියෙන දරුවො ඉන්නවා. ඒ අයට ඒ දක්ෂකම් පිටට පෙන්වන්න අවස්ථාව නැහැ.’’ ඉන්දුමතී පවසන්නීය.
එය සැබෑවකි. ඔවුහු පාසල් බිමේ අප ඉදිරියේ ගැයූහ. අත්වැල් පටලා රග දැක්වූහ.  කැලේ පිපෙන මල් කෑලේට පර වන්නට නොදී ඔවුන්ට පෙළහර පාන්නට ඉඩ දෙන්නේ නම් වඩාත් ලස්සණ හෙටක් ඔවුනට උරුම වනු ඇත. එහෙත් අතිශය දුෂ්කර ග‍්‍රාමයක් වූ පිල්ලූමලේ සිට එවැනි සමත්කම් පාන්නට ඔවුනට ඇත්තේ සීමිත ඉඩ ප‍්‍රස්ථාවකි.

අප පාසැල් අවසන් වනතුරුම ඒ බිමෙහි උන් හා දුක සැප බෙදා ගත්තෙමු. ඔවුන් අප හා කුථපග වූයේ නිමේෂයකිනි. අපූර්වතම දර්ශනය දැක ගත හැකි වූයේ පාසල් අවසන් වූ මොහොතේය. පාසල් නිමා වීමෙන් අනතුරුව දරුවන් රැගෙන යාමට පැමිණියේ එල්ෆ් වෑන් රථයකි. ගුරුවරුන් හා සිසුන් සියල්ලම වෑන් රථයට නැග ගත්හ. සිසුහු කිහිප දෙනෙක් වෑන් රථය උඩටද නැග ගත්තේය. වෑන් රථයේ දොරත්, එහි වහලය මතත්, පිටුපසත් සිසුන් එල්ලී සිටියහ. එය අපට අපූරු දසුනක් වුවද එය ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ සාමාන්‍ය කාර්යකි.

මේ දරුවන්ට ඇත්තේ සීමිත වූ සම්පත් ප‍්‍රමාණයකි. දශක කිහිපයක් මුථල්ලේ ත‍්‍රස්ත‍්‍රවාදයෙන් බැට කෑ මෙහි වැසියන්ට සැප සම්පතින් සපිරුණු හෙටක් පිළිබද බලාපොරොත්තුවකට ඉඩක් තිබුණේ නැත. යුද්දය නිමා වුවද ඔවුන්ට තවමත් නැගී සිටින්ට සවියක් නොමැත. එබැවින් සිය දරුවන්ගේ මූලික අවශ්‍යතාවන්හෝ ඉටු කර දීමට ඒ දෙමාපියන්ට නොහැකි වී තිබේ.

මේ පාසලේ සිසුන්ගේ බොහොමයක් දෙපා නිරුවත්ය. එසේ නොවේ නම් කැඞී ගිය සපත්තු කුට්ටමකින් ඒ දෙපා සැරසී තිබිණි. ඇදුමේ ද පිළිවෙලක් නොවේ. එහෙත් ඒ දරුවන්ගේ දෙනෙත් වල ඇත්තෙ සවිමත් අනාගතයක් පිළිබද සිහිනයකි. දිනෙක ඔවුන්ට සිය සිහිනය සැබෑ කරගන්නට ඉඩ ලැබෙනුයේ නම් ඔවුන්ගේ ඉදිරි දවස යහපත් එකක් වනු ඇත.

නැගෙනහිර අහසේ රත්පැහැයෙන් හිරු උදාවිය. නිදහස් හිරුගේ කිරණින් නැගෙනහිර වැසියන් සැනසෙන්නට පටන් ගෙන තිබේ. හිරු උදාවත් සමග අපි කල්අඩි පාලමෙන් එගොඩ වූයේ නැගෙනහිර නිදහසේ අබිමන් දැක ගැනීමටය. මඩකලපුවේ සිට පැමිණි අපි චෙන්කලඩි හන්දියෙන් ඒ-5 පාරට ඇතුථ වූයෙමු. මේ බදුල්ල මඩකලපුව මාර්ගයයි. ඒල්.ටී.ටී.ඊ පාලන සමයේ මේ මාර්ගය වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වී තිබුණි. අපි අපේ ගමනාන්තය වූ පිල්ලූමලේ බලා පිටත් වූයෙමු.

‘‘මහත්තයලා කොහෙද යන්නෙ’’ යුධ හමුදා මාර්ග බාධකයකදී අප වාහනය නැවැත්තූ හමුදා සෙබළෙක් සුහදව ඇසුවේය.
‘‘එල්.ටී.ටී.ඊ එකෙන් ඒ කාලේ මෙහෙ කදවුරු හදලා තිබ්බෙ ආණ්ඩුවේ කෘෂිකර්ම ගොවිපළවල්  වල’’ අප කරඩියනාරු ප‍්‍රදේශය පසුකරන විට අපගේ මුස්ලිම් ගමන් සගයා වූ හුසේන් පැවසුවේය. ගම ප‍්‍රදේශය පසු කළ අපි පිල්ලූමලේට ලගා වීමු.

පෙරදා රාත‍්‍රියේ ධීවර රස්සාවේ ගොස් පැමිණි පනස්තුන් වියැති ක‍්‍රිෂණන් රාමනාදන් අපට හමුවූයේ පෙරිය පිල්ලූමලේ  ඔහුගේ නිවසේදීය. ඔහු වසර තිහක පමණ කාලයක සිට පිල්ලූමලේ ප‍්‍රදේශයේ ජීවත් වන්නෙකි. යුධ සමයේ කදවුරු වෙත යාමට සිදු වුවද ඔහු නැවතත් සිය උපන් ගම වෙත පැමිණ සිටී.

‘‘කදවුරේ ඉදලා ආවට පස්සෙ අපිට මාස හයක් විතර යනකන් ආධාර ලැබුණා. දැන් නම් මොනවත් ලැබෙන්නේ නැහැ. යුද්දෙ නැති කාළේ අපි මෙහෙ කුඹූරු වැඩ කළා. ඒත් දැන් කුඹුරු වැඩ කරන්න වතුර නැහැ කිහිපදෙනෙක් විතරක් කුඹුරු වැඩ කරනවා.’’ රාමනාදන් මේ වන විට පිල්ලූමලේ වැලිජාකණ්ඩි වැවේ මා`ථ ඇල්ලීමට යයි. එහෙත් එය සරු ආදයම් මාර්ගයක් නොවේ. ගොවිතැන් කිරීමට නොහැකි බැවින් පිල්ලූමලේ බොහෝ වැසියන් මාථ ඇල්ලීමට යාමට පටන් ගෙන තිබේ.

‘‘ඊයේ අල්ලපු මාථ වලින් ලැබුණේ රැපියල් 150ක් විතරයි.’’ සාමාජිකයන් පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් සිය පවුල නඩත්තු කිරීමට එය කිසි සේත් ප‍්‍රමාණවත් නොවන බව රාමනාදන් පවසයි. නව නිවසක් ඉදි කිරීමටත් සිය දියණියන් තිදෙනාට යහපත් හෙටක් තනා දීමටත් රාමනාදන්ට සිහිනයක් තිබේ. එහෙත් එය කවදා සැබෑවක් වන්නෙ දැයි කියන්නට නොහැකිය.

‘‘මේ රස්සාව කරන්නේ කරන්නම දෙයක් නැති නිසා. අපි කියන්නේ කොහොම හරි මේ වැවෙන් කුඹුරු වලට වතුර ගන්න ඇල මාර්ගය හදලා දෙන්න කියලා. එතකොට අපට දෙයියනේ කියලා ගොවිතැන් කරගෙන ඉන්න පුථවන්.’’ රාමනාදන් පැවසුවේය. වැලිජාකණ්ඩි වැවේ ඇල මාර්ග පිළිසකර කොට දෙනෙන්නේ නම්  කුඹුරු අක්කර තුන්සිය පණහක් පමණ අස්වැද්දිය හැකිව තිබේ.
රාමනාදන්ගේ වැඩිමහථ දියණිය වන විසිහැවිරිදි රාමනාදන් සරෝජා දේවී සිය නිවෙසට වී මවට සහය දෙමින් සිටින්නීය.

‘‘ මගේ ඉස්කෝලෙ ගමන අතරමගකදී නැවතුනා. ඒ දවස්වල ඒල්ටීටීඊ එකෙන් ගමේ කට්ටිය අල්ලගෙන ගියා. මාවත් සංවිධානෙට අරන් යයි කියලා අප්පා මාව ගෙදර තියා ගත්තා.’’ සරෝජාදේවී අහිංසකව එසේ පවසන්නීය. රැුකියාවක් කරන්නට ඇයට උවමනා වී තිබේ.

‘‘ඒත් අපට රස්සාවල් දෙන්න කවුරුත් නෑනේ’’ සරෝජා පවසන්නේ වේදනාවෙනි. යුද්ධය අවසන් වීම පිළිඉදව ඇයට ඇත්තේ සතුටකි. තමාට නැතත් නංගිලා දෙන්නාට දැන් කිසිදු අවහිරයකින් තොරව පාසල් යාමට ලැබීම ගැන ඇය සතුටුවන්නීය.

පිල්ලූමලේ වැසියන්ට ජීවන බව කරට ගන්නට සිදුව ඇත්තේ දහසක් දුෂ්කරතා මධ්‍යයේය. යුද්ධය අවසන් වුවද යුධ සමයේ ඔවුන්ට විදීමට සිදු වු කරදරවල ප‍්‍රතිවිපාක වලට මුහුණ දෙන්නේ දැන්ය. ජීවත් වීමට සුදුසු පරිදි නිවාස නොමැති වීම ඉන් ප‍්‍රමුඛය.

‘‘ යුද්දෙ පටන් ගන්නකොට අපි කදවුරු වලට ගියා. ඒ ගිහින් ආපහු එද්දි තිබුණ නිවාස කඩා දාලා. සමහර ගෙවල් සම්පුර්ණයෙන්ම කඩාගෙන වැටිලා. අපිට තිබ්බා ලස්සණට හදපු පොඩි ගෙයක් යුද්දෙ ඉවර වෙලා බලද්දී තිබුණේ ගෙයි බිත්ති විතරයි. දැන් යන්තම් හදාගෙන ඉන්නවා. ගෙයි වැඩ ඉවර කරන්න සල්ලි නැහැ.’’ තිස්පස් හැවිරිදි කෝනේෂ්වරී අරුල්දේවී පැවසුවාය. ඇය මේ වන විට ගැබිණි මවකි. උපදින්නට ඉන්නා කිරිකැටියාට ඉසුරින් සපිරි හෙටක් උදා කරන්නට ඇය සිහින දකින්නීය. අරුල්දේවීගේ සැමියා බද්දට කුඹුරු වැඩ කරන්නෙකි.
පිල්ලූමලේ ග‍්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාශයේ මේ වන විට පවුල් 179ක් පදිංචි වී සිටින බව ග‍්‍රාම නිලධාරී ආරුමුගම් බාලක‍්‍රිෂ්ණන් පැවසුවේය.

‘‘යුද්දෙන් පස්සෙ ගමට පවුල් 379ක් පදිංචියට ආවා. ඒත් ගෙවල් කැඩිලා බිදිලා ගිහින් නිසා ගොඩක් අය ගම ඇතෑරලා ගියා.’’
පිල්ලූමලේ වැසියන් ට ප‍්‍රමාණවත් තරමේ ප‍්‍රවාහන පහසුකම් නොමැති වීමද පීඩාකාරී තත්ත්වයක් වී තිබේ. ඉද හිට යන ලංගම බස් රථයක් ඇරුණවිට මෙහි ජනප‍්‍රියම ප‍්‍රවාහන මාධ්‍ය වී ඇත්තේ එල්ෆ් වෑන් රථයි.

‘‘ පිල්ලූමලේ ඉදලා අපි බඩු ගන්න චෙන්කලඩි යනවා නම් යන්න  ඕන මේ වෑන් වල තමයි. ගාස්තුව රැපියල් පනහයි. එක පාරට මේ වෑන් එකක සෙනග සීයකට වඩා පටවා ගන්නවා. ඒවගෙ යන්න හරි අමාරුයි’’ ක‍්‍රිෂ්ණන් රාමනාදන් පැවසුවේය.
පිල්ලූමලේ රෝමානු කතෝලික දෙමළ විද්‍යාලයටද අපි ගොඩ වැදීමු. වල් අලි පහර දීමේන් පාසලේ පිටුපස කොටසට හානි පැමිණ තිබේ. ප‍්‍රාථමික පාසලක් වූ එහි ශිෂ්‍යන්ගේ සංඛ්‍යාව 45කි. එහෙත් අප එහි යන විටත් සිසුන් පැමිණ සිටියේ විස්සකටත් අවම ප‍්‍රමාණයකි.

‘‘මේ ළමයින්ගෙ දෙමව්පියන්ට දරුවො පාසල් එවන්න  ඕන කමක් නැහැ. ඒ නිසා ළමයි හේන් වැඩ වලට, දර කපන්න වගේ වැඩ වලට යනවා. හරියට ඉගෙන ගන්නවා නම් දක්ෂ ළමයි මෙහෙ ඉන්නවා.’’ පාසලේ ගුරුවරියක වූ ඉන්දුමතී ප‍්‍රභාකරන් පැවසුවේය.

නැගෙනහිර වැසියන් යළි නැගී සිටීමට උත්සහ දරති. එහෙත් ඔවුන්ගේ ජීවිත යථා තත්ත්වයට පත් වීමට තවත් කාලයක් යනු ඇත. මේ වන විට නැගෙනහිර සංවර්ධනය සිදු වෙමින් පවතී. යටිතල පහසුකම් දියුණු වීම සීග‍්‍රයෙන් සිදු වෙමින් පවතී. මඩකලපුවේ සිට ත‍්‍රීකුණාමලේ දක්වා යන පාර වසර හතළිස් හතකට පසු යළි පිළිසකර කෙරෙමින් තිබේ. යුධ සමයේදී එල්ටීටීඊ සංවිධානය විසින් පුපුරවා හැරි පාලම් යළි ගොඩනැගෙමින් තිබේ.

නැගෙනහිර බිමේ වැදගත් ස්ථානයක් වූ වාකරේ ප‍්‍රදේශයට යා යුත්තේ ත‍්‍රීකුණාමලය මඩකලපුව පාර ඔස්සේය. අප මුලින්ම පිවිසියේ මාන්කර්ණි ප‍්‍රදේශයටය. මේ ප‍්‍රදේශයේ විශේෂත්වය වූයේ දෙමළ වැසියන් හා සහයෝගයෙන් ජීවත් වන සිංහල ධීවරයන් පිරිසක් ජීවත් වීමයි. උදෑසනම අප මාන්කර්ණි මුහුදු වෙරළට පැමිණි බැවින් කාර්යබහුල වෙරළක් දැකීමට අපි සමත් වීමූ.

‘‘ අපි මෙතෙන්ට ඇවිත් දැන් අවුරුදු විසිපහක් විතර වෙනවා. මීගමුව තමයි අපේ උපන් ගම. තාත්තලා ඇවිත් මෙහෙ මාථ ඇල්ලූවා. ඊට පස්සෙ මමත් මෙතනට ආවා. දැන් පදිංචිය මෙහෙ තමයි. කරදරයක් නැතුව රස්සයාව කරගෙන ජීවත් වෙනවා.’’ තිස් හත් වියැති ඩොමිනික් සිල්වා පැසුවේය. පෙරදා රාත‍්‍රියේ මුහුදු ගොස් පැමිණි ඔහු සිටියේ සිය බෝට්ටුව පිරිසිදු කරමිනි. මාන්කර්ණි වැල්ලේ සිංහල,දෙමළ,මුස්ලිම් වැසියන් සහයෝගයෙන් සිය ධීවර කටයුතු කරන ආකාරය දැකිය හැකිය.

‘‘ යුද්දෙ කාළේ එල්ටීටීඊ එකෙන් මෙහෙට ඇවිත් අපිට කරදර කරන කොට මේ දෙමළ අය තමයි අපිව බේරා ගත්තෙ.’’ ඩොමිනික් සිල්වා පැවසුවේය.
වාකරේ ප‍්‍රදේශයේ නැවත පදිංචි කළ වූවන්ගේ ජීවිත යථා තත්ත්වයට පත්කිරීමට මේ වන විට  විශේෂ වැඩපිළිවෙලක් ක‍්‍රියාත්මක වන බව වාකරෙයි ප‍්‍රාදේශී‍්‍රය ලේකම් එස්.එල් රාහුලනායකී පැවසුවාය.

‘‘අවතැන් වූවන් යළි පදිංචි කිරීමෙන් පසුව අපි මේ ප‍්‍රදේශ වල ඉදිකිරීම් කඩිනම් කළා. සුනාමි ව්‍යසනයෙන් පස්සෙ රජය හා රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් එකතුව නිවාස ව්‍යාපෘතියක් අදියර දෙකක් යටතේ ක‍්‍රියාත්මක කලා. ඒත් යුද්දෙ පටන් ගත්තට පස්සෙ ඉදිකිරීම් ඇණ හිටියා. මේ වන විට නිවාස දෙදහසක පමණ අවශ්‍යතාව තියෙනවා. හැකි ආකාරයෙන්  මේ පහසුකම් සළසන්න රජය බලාපොරොත්තු වෙනවා.’’ රාහුලනායකී ප‍්‍රකාශ කළාය.

වර්තමාන ජීවිතය ඒ තරම් සැපවත් එකක් නොවුණද නිදහසේ ගෙවන මේ ජීවිතය පිළිබද සෑහීමකට පත් විය හැකි වාකරේ වැසියෝ පවසති.
‘‘ මම ජීවත් වෙන්නෙ කුළී වැඩ කරලා. පවුලෙ හතර දෙනෙක් ඉන්නවා.යුද්දෙ නැතුව තියෙන එක හො`දයි. බයක් නැතුව රස්සාව කරගෙන ජීවත් වෙන්න පුථවන්.’’ හතළිස් දෙවියැති කනකසභය පාක්‍යරාජා පවසයි.
දශක තුනකට අධික කාළයක් තිස්සේ යුද්ධයෙන් බැට කෑ වාකරේ වැසියෝ මේ වන විට යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් සිටිති. ඔවුන්ගේ ජන ජීවිතය සාමාන්‍ය අතට සාමකාමී අයුරින් සාමාන්‍ය අතට හැරෙමින් තිබේ.

‘‘මේ වන විට මෙහෙ ජනතාව පොලිසිය වලට පැමිණ තමන්ට සිදු වන ආසාධාරණයන් ගැන පැමිණිලි කරනවා. මේක හොද තත්ත්වයක්. මොකද මේ ජනතාවට නීති කටයුතු පිළිබද ඒ තරම් අවධානයක් තිබුණේ නැහැ. අපි ජනතාව වෙත හැකි තරම් සමීප වෙලා. ඔවුන්ට පොලිසිය කිනන්නේ මහජන හිතකාමී ආයතනක් කියන එක තේරුම් ගන්වනවා’’ වාකරේ පොලිසියේ වැඩබලන පොලිස් ස්ථානාධිපති කපිල සේනානායක පැවසුවේය.

නව රජයේ අගමැතිවරයා වශයෙන් දිවුරුම්දීමට නියමිත  හිටපු අමාත්‍ය දී මූ ජයරත්න ඔහු  අගමැතිවරයා ලෙස දිවුරුම් දෙන්නේ කුමණ කාලසීමවකටද යන්න හෝ පිළිබඳව නොදන්නා බව පැවසුවේය.

‘‘අද හවස අගමැති විදියට මම දිවුරුම් දෙනවා. මගේ තරාතිරම් පිළිබඳව කිසිදු ආසවක් නැහැ. දුන්නොත් භාර ගන්නවා. නැත්නම් මම පස්සෙන් යන්නේ නැහැ. ’’  නව අගමැති වරයා පැවසුවේය.

ලබන නොවැම්බර් මාසයෙන් පසු නව ජනාධිපතිවරයා වශයෙන් වර්තමාන ජනාධිපත්වරයා දිවුරුම් දීමෙන් අනතුරුව නව අගමැතිවරයෙක් සහ නව ඇමතිමණ්ඩලයක් තේරීමට නියමිත බවට පැතිර යන කතා පිළීබඳවද හෙතෙම නිසි අයුරින් නොදන්නා බව පැවසූහ.

මාස හතක් වුණත් ඊට වඩි කාලයක් වුණත් මට පැවරෙන වගකීම මම හරි ආකාරව කරනවා. මාස හතක් වුණත් මගේ වැඩ කොටස මම අකුරටම ඉෂ්ඨ කරනවා. නව අගමැතිවැයා සඳහන් කළේය.

In the Kruduwattae area, home base of Minister Mahindanada Aluthgamage, no issues, polling going on, has slowed down somewhat, but is expected to increase closer to closure.
In some stations opposition agents have not turned up. No indication that they were threatened but some may have done so in fear.
Unofficial poll count by officials at stations says by early afternoon over 50% had voted. – Reporter in the Nawalapitiya area

ඉතා ඉහළ මට්ටමකින් නාවල පිටිය ජන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීම සිදුවන බවත් උදෑසන අට වන විට මහවරකාව කණිටු විදුහලේ විශාල ජන්ද දායකයින් පිරිසක් දක්නට ලැබුණී.

ශූණ්‍ය කරන ලද මැතිවරණ අවස්තාවේ දී අලූගොල්ලකණිටු විදුහලේ සම්පූර්ණ ප‍්‍රකාශීත ජන්ද සංඛ්‍යාව 488 කි. නමුදු මේ වන විට මෙවර ජන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීම 250 – 300 අතර ප‍්‍රමාණයක් සිදු වී ඇති බවත් දක්නට ලැබේ.

ෙදාළොස්භාගයේ  කණිටු විදුහලේ ලියාපදිංච් ජන්ද දායකයින් සංඛ්‍යාව 1903 කි. පෙරවරු 10 වන විට මෙම ජනද දායකයින්ගෙන් 500කට වැඩි ප‍්‍රමාණයක් තම ජන්දය භාවිත කර ඇත. පසුගිය වතාවට  හා සන්සන්දනය කර බලන විට මෙවර මැතිවරණයේදී ජන්දය භාවිත කිරීම ඉතා ඉහළ මට්ටමකින් දක්නට  ලැබේ.

සුථ සිද්ධි කිහිපයක් වාර්තා වුවද සාමකාමී ලෙස මැතිවරණ කටයුතු සාමාන්‍ය අයුරින් සිදු වෙම්න් පවතී.

Nawalapitita Repoll updates – STF personnel are positioned almost at 10 meter intervals in Nawalapitiya, especially near polling booths. It would be very difficult to stuff or intimidate en mass. we have not heard any such reports as well.
Gov politicians are travelling through the electorate with their security escorts. – Reporter

Heavy polling continues in the Nawalapitiya repoll, in one polling station, Alubovilla Junior School by 9.00, 250 had voted, only 480 had voted during the full day on April 8.
Some issues with opposition polling agents, in one station they were taken in with police guard, at another they were not present at all, but no major rigging or violence reported up to now – Reporter in electors

]]> http://perambara.org/featured/2010/04/nawalapitiya-repoll-updates/feed 0 http://perambara.org/featured/2010/04/parliment http://perambara.org/featured/2010/04/parliment#comments Mon, 19 Apr 2010 09:09:24 +0000 Editor http://perambara.org/?p=4545

නව පාර්ලිමේන්තුව අපේ‍්‍රල් 22 වන දා රැස්වීමට නියමිතය. නමුත් මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ දින දෙකක් පමණක් ඉතිරිව තිබියදීද නව අගමැති හෝ අමාත්‍යවරු මේ විටද නම් නොකර තිබීමය. හිටපු අමාත්‍ය දී මු ජයරත්න පවසන ආකාරයට මේ වන විට පක්ෂ අභ්‍යන්තරයේවත් එ් පිළිබඳව කිසිදු කතා බහක් නොමැත.

”එක එක ආරංච් තියෙනවා. එ්වා ආරංච් විතරයි. කිසිදු දැනුම් දීමක් කරලා නැහැ තව වෙන කල්. තව දවස් දෙකයි තියෙන්නේ. කොහොමත් පාර්ලිමේන්තුව රැස්වෙන්න කලින් අගමැති කෙනක් පත් කළ යුතුයි.” අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේය.

අමාත්‍යතුමා පවසන්නේ  මේ පිළිබඳ නිල ආරංචිමාර්ග නොමැති නිසාවෙන් මේ පිළිබඳව කරුණු දැක්වීම යෝග්‍ය නොවන බවයි.

”ජනාධිපති තුමා මේ පිළිබඳව කිසිදු සඳහනක් මේ වන විට සඳහන් කරලා නැහැ. මට අගමැතිකම ලැබෙනවා කියන එක ගැනවත් තාම මට කියලා නැහැ.” හෙතෙම සඳහන් කළේය.

නව පාර්ලිමේන්තුව පත්වූවායින් පසුව ලබන නොවැම්බර් මාසයෙන් පසු ආරම්භ වන්නේ නව ජනාධිපතිවරයාගේ කාල සීමාවයි. එතෙක් එනම් නොවැම්බර් මස වන තෙක් ආමාත්‍ය මණ්ඩලය පත් කරනවාද නැතහොත් දීර්ඝකාලීනව වන පාර්ගිමෙන්තුව පත් කරනවාද යන්න පිළිබඳව හෝ තීරණය කර නොමැති බවයි ජයරත්න අමාත්‍යවරයා සඳහන් කරන්නේ.